Cem Sinan Güzel, Sınai Mülkiyet Kanunu'nu Değerlendirdi

Son Güncellenme Tarihi: 13.01.2017 |

Cem Sinan Güzel, Sınai Mülkiyet Kanunu'nu Değerlendirdi

Cem Sinan Güzel, Sınai Mülkiyet Kanunu'nu Değerlendirdi

Sınai Mülkiyet Kanunu 10 Ocak 2017 Tarihli ve 29944 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun amacı kanunun 1. Maddesinde şöyle belirtiliyor; ‘Bu kanunun amacı; marka, coğrafi işaret, tasarım, patent, faydalı model ile geleneksel ürün adlarına ilişkin hakların korunması ve bu suretle teknolojik, ekonomik ve sosyal ilerlemenin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır.’

Kanunun amaçladığı, Marka haklarına tecavüz sayılan haller, marka hakkına tecavüze ilişkin cezai hükümler, tasarım hakkının kapsamı ve sınırları belirleyen özellikle marka işareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi konusunda yapılan düzenlemelere kısaca bir göz atmakta fayda var.

Hak İhlalinde İhtiyati Tedbir

Sınai Mülkiyet Kanununun 159. Maddesinde Sınai Mülkiyet Hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen ürünlere ilişkin olarak alınabilecek ihtiyati tedbirler düzenleniyor. Buna göre, ihtiyati tedbir talebi ve ihtiyati tedbirin niteliği başlıklı 159. maddesinin 2. fıkrasının b bendinde ‘sınai mülkiyet hakkına tecavüz edilerek üretilen veya ithal edilen tecavüze konu ürünlere, bunların üretiminde münhasıran kullanılan vasıtalara ya da patenti verilmiş usulün icrasında kullanılan vasıtalara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde, Türkiye sınırları içinde veya gümrük ve serbest liman veya bölge gibi alanlar dâhil, bulundukları her yerde el konulması ve bunların saklanması’ olduğu belirtiliyor.

Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları mevzuatına göre korunması gereken haklar ile ilgili olarak hak sahibinin yetkilerine tecavüz eder mahiyetteki eşyanın alıkonulması veya gümrük işlemlerinin durdurulması hak sahibinin veya temsilcisinin talebi üzerine gümrük idareleri tarafından 4458 sayılı Gümrük Kanununun 57’nci maddesi ile Gümrük Yönetmeliği’nin 100 ila 111 inci maddeleri kapsamında yerine getiriliyor.

Markanın Korunması

Kanunda bir teşebbüsün mallarının veya hizmetlerinin diğer teşebbüslerin mallarından veya hizmetlerinden ayırt edilmesini sağlaması ve marka sahibine sağlanan korumanın konusunun açık ve kesin olarak anlaşılmasını sağlayabilecek şekilde sicilde gösterilebilir olması şartıyla kişi adları dâhil sözcükler, şekiller, renkler, harfler, sayılar, sesler ve malların veya ambalajlarının biçimi olmak üzere her tür işaret marka olarak tanımlanıyor.

Kanunun 7. maddesinin kapsamında bir marka koruması ancak markanın tescil edilmesi yoluyla mümkündür deniliyor. Marka tescilinden doğan hakların münhasıran marka sahibine ait olduğu belirtiliyor. Marka sahibinin, kendisinden izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı bulunuyor.

İşareti Taşıyan Malın İthal ya da İhraç Edilmesi

Sınai Mülkiyet Hakları Kanununun 29. Maddesinin 1. fıkrasındaki fiiller marka hakkına tecavüz olarak sayılıyor. Buna göre; 

- Markanın tescilinden doğan haklar (kanununun 7. Maddesinde belirtilmektedir)

- Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

- Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak. 

- Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek

Marka hakkına tecavüz olarak değerlendiriliyor.

Marka Hakkına Tecavüze İlişkin Cezai Hükümler

6769 sayılı kanununun 30. maddesinin 1.fıkrasında, başkasına ait marka hakkına iktibas (kopya) veya iltibas (taklit) suretiyle tecavüz ederek mal üreten veya hizmet sunan, satışa arz eden veya satan, ithal ya da ihraç eden, ticari amaçla satın alan, bulunduran, nakleden veya depolayan kişinin bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacağı belirtiliyor.

Tasarım Hakkının Kapsamı ve Sınırları

Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine ait olduğu kanununun 59. Maddesinde belirtiliyor. Üçüncü kişilerin, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemeyeceği, piyasaya sunamayacağı, satamayacağı, ithal edemeyeceği, ticari amaçlı kullanamayacağı veya bu amaçlarla elde bulunduramayacağı ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamayacağı belirtiliyor.

Özel amaçla sınırlı kalan ve ticari amaç taşımayan fiiller ve deneme amaçlı fiiller, 

Ticari uygulamadaki dürüstlük kuralları ile bağdaşır olmak, tasarımın normal kullanımını gereksiz şekilde tehlikeye sokmamak ve kaynak göstermek şartları ile eğitim veya referans amaçlı çoğaltmalar,

Yabancı ülkede kayıtlı olup geçici olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunan deniz veya hava taşıt araçlarındaki ekipman, bu araçların onarımı için kullanılmak üzere ithal edilen yedek parça ve aksesuarlar ile bu araçların onarım fiilleri,

tasarım hakkının kapsamı dışında tutuluyor. 

Tasarım Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller

Tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, tasarım hakkına tecavüz sayılıyor.

Patent Hakkının Kapsamı Ve Sınırları

Kanununun 85.maddesinin 1. fıkrası ‘Patent sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayrım yapmaksızın patent hakkından yararlanır’ şeklinde.

Patent sahibinin, kendisinden izinsiz olarak yapılması hâlinde bazı fiillerin önlenmesini talep etme hakkı bulunuyor. Bu fiiller, Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar İçin kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması olarak belirtiliyor.

Zorunlu Lisansın Hukuki Niteliği ve Güven İlişkisi

Kanununun 133. maddesinde zorunlu lisans verilmesi hâlinde, lisans alanın alt lisans verme ve patent konusu ürünü ithal etme hakkı yoktur. Ancak kamu yararı gerekçesiyle verilen zorunlu lisansta lisans alan kişi, kamu yararı gereği açıkça ithale yetkili kılınmışsa patent konusu ürün ithal edilebilir. Bu ithal izni, ihtiyaçla sınırlı olarak ve geçici bir süre için verilir.

Patent veya Faydalı Model Hakkına Tecavüz Sayılan Fiiller

Sınai Mülkiyet Hakları Kanunu’nun 141. Maddesinde patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek,

Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğim bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak,

Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığım bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak, tasarım hakkına tecavüz olarak değerlendiriliyor.

 Cem Sinan Güzel 

Gümrük TV 

 

 

Etiketler
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Gümrük Haberler