AN6-AN8 Tespit İşlemleri

Son Güncellenme Tarihi: 12.07.2017
Yusuf ÖLÇEN

Yusuf ÖLÇEN

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bu çalışma, yaklaşık dokuz yıldır yürürlükte olan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği uygulamasının günümüze uzanan hikayesini, bu uygulamanın sisteme katkılarını, süreç içerisinde yaşanan sorunları, sistemin amacına uygun işlev kazanması için yapılması gerekenleri dile getirmek amacıyla Sn. Yusuf ÖLÇEN tarafından kaleme alınmıştır.Çalışmanın uzunluğu dolayısıyla bölümler halinde yayınlıyoruz.

Yusuf ÖLÇEN'in yazı dizisinin dördüncü  bölümü olan "AN6-AN8 Tespit İşlemleri" başlıklı bölümünü sizlerle paylaşıyoruz.


 f) AN6-AN8 Tespit İşlemleri:
Özel veya genel antrepoya eşya giriş çıkış işlemlerinin tespiti ile gümrük yükümlülüğü sona erdikten sonra varsa ilgili kurumlarca yapılacak kontrol sonuçlarına göre gümrük gözetiminin sonlandırılmasının tespitlerini içermektedir.

  Genel ve özel antrepolara eşya alınması ile ilgili olarak yapılan işlem süreçlerinde 2017 yılı OCAK ayı itibariyle yeni birtakım uygulamalar hayata geçirilmiştir. Yeni düzenlemeyle; sayım tutanakları ve aylık tespit raporlarının E-İmza kullanılarakYGM sistemi üzerinden gönderilmektedir.Bu uygulamayla, gün içerisinde antrepoda yapılan giriş-çıkış işlemlerine ait verilerin program vasıtasıyla gönderiliyor olması halinde, bu gönderimin bir sonraki gün saat 12’ye kadar E-İmza kullanılarak gerçekleştirilmesi istenilmektedir. Keza ay sonu verilen tespit raporlarının da YGM sistemi üzerindenilgili aya ait sayım tutanaklarıyla senkronize edildikten ve bir referans numarası alındıktan sonra yine E-İmza kullanılarak PDF ortamında sistem üzerinden gönderilecektir.
Ancak, 6 Seri No.lu Tebliğ’ de raporların artık program üzerinden gönderilmesi gerektiği belirtiliyor olsa da bazı gümrük idareleri YGM’ninsistem üzerinden gönderdiği rapora ait referans numarasının bir dilekçe ile idarelerine bildirilmesini talep etmektedir. Gümrük idarelerinin bu talepleri,Tebliğde ön görülmeyen, hatta sürecin kağıt ortamından arındırılmasını amaçlayan Bakanlık düzenlemeleri ile uyuşmamaktadır.
   
  6 Seri No.lu Tebliğ’de antrepodaki eşyanın giriş ve çıkış işlemleri için YGM sistemi üzerinde oluşturulan sayım tutanağının gönderimi sağlandıktan sonra, eşya sahibini veya temsilcisinin eşyaya ait beyanname ile ilgili bir düzeltme (redrese) yapması halinde, bu düzeltme işlemine uygun olarak sayım tutanağının da düzeltilmesi gerekmektedir. Ancak bu nedenle bir düzeltmenin YGM tarafından gümrük idaresinden talep edilmesi halinde bu talep,gümrük idareleri tarafından YGM kaynaklı bir hata gibi görülerek, YGM’ne usulsüzlük cezası uygulamak suretiyle sayım tutanağında düzeltme yapmaktadır.
Bu tür problemlerin yaşanmaması için ya beyannamede yapılan düzeltmeden sonra YGM’nin de YGMS’de düzeltme yapmasına imkan verilmesiveya BİLGE sistemi ile YGM sisteminin senkronizasyonusağlanabilir. Bu durumda idare tarafından yapılan düzeltme işlemlerinin, YGM sisteminde bulunan sayım tutanağı ile beyanname numarasının sistemde eşleştirilmesi suretiyle sayım tutanağında da eş zamanlı ve beyannamedeki düzeltmeye uygun düzeltme yapılması sağlanabilir.
Bakanlığın 15 Haziran 2017 tarihinde İzmir ve Ankara Gümrük idarelerinde pilot olarak başlattığı uygulama ile artık YGM tarafından sayım tutanağı sistem üzerinden gönderilmeden beyannamenin “kapatılabilir” statüye gelmesine izin verilmemektedir. Bu uygulamayla yukarıda değindiğimiz BİLGE sistemi ile YGM sisteminin senkronizasyonu konusunda önemli bir adım atıldığı kanaatini taşımaktayız.

 Ancak YGM veya yardımcısı tarafından sistem üzerinden gönderilen bilgilerden, bir vergi kaybına yol açmayacak nitelikte hatalı olanların,belirlenecek bir zaman dilimi içerisinde yine YGM tarafından sistem üzerinden düzeltilmesi, tanınan bu sürenin geçirilmesinden sonra yapılacak düzeltme taleplerinin gümrük idarelerince değerlendirilmesi yönünde bir düzenleme yapılabilir. Böylece hem gümrük idaresi gereksiz iş yükünden arındırılmış olacak hem de sürecin daha hızlı ve kesintisiz yürümesi sağlanmış olacaktır.

  OCAK 2017 yılına kadar antrepo işleticilerine talep etmeleri halinde her ay BİLGE sistemindeki “Antrepo İçerik Defteri” kayıtları verilmekte, böylece antrepo stok kayıtları ile BİLGE sistemindeki kayıtlar karşılaştırılması suretiyle hatalı, eksik ve uyumsuz kayıtlar tespit edilerek düzeltilebilmekteydi. Ancak OCAK 2017 tarihinden itibaren bazı gümrük idareleri bu bilgilerin artık YGM’lere de açılmış olduğu gerekçesi ilebu taleplere olumsuz yanıt vermektedir.

OCAK 2017 tarihinden itibarenYGM Sisteminde YGM’lerin “Antrepo İçerik Defteri” kayıtlarını kısıtlı da olsa görmelerine olanak sağlanmıştır. YGM’ler, YGMS’ne eklenen “döküm” penceresine şifrelerini girerek bu kayıtlara ulaşabilmektedir.Ancak YGMS deki “Antrepo İçerik Defterinin” ancak geriye dönük bir haftalık kayıtlarına ulaşılabilmektedir. Bu kısıtlı bilgi, aylarca önce işlem görmüş olan bir antrepo beyannamesinde farklı zaman dilimlerinde gerçekleşen hareketi takip etme imkanını vermemektedir.
Bu nedenle ya talep edilmesi halindegümrük idareleri BİLGE sistemindeki “Antrepo İçerik Defteri” kayıtlarınıantrepo işleticisine vermeyi sürdürmeli veyaYGMS’de açılan “döküm” penceresinden YGM’nin ilgili antrepodaki kayıtları BİLGE sisteminde olduğu gibi geriye dönük olarak eksiksiz görebilmesine olanak tanınmalıdır.

   Antrepolara gelen araçlara takılı olan ve “ATS” cihazlarının araçtan söküm yetkisi

Antrepolara gelen bazı araçlara takılı olan ve “ATS” olarak ifade edilen araç takip sistemlerinin sonlandırılması ve cihazın araçtan söküm yetkisi Muhafaza Memuruna verilmesine karşın, ilgili muhafaza memurununbaşka görevleri dolayısıyla antrepoya zamanında gelememesi nedeniyle nakliyeci ve işletici bu cihazın YGM tarafından sökülmesini istemektedir.
Halbuki araç takip sistemini sonlandırma ve cihazı araçtan sökme yetkisi sadece Muhafaza Memuruna ve antrepoda görevli memur olduğunda bu memura verilmiştir. Yetki verilen personel önce sistemi sonlandırmakta, daha sonra cihazı sökerek, bir tutanakla ilgili idareye teslim etmektedir.Ancak hem sistemin sonlandırılması hem de cihazın araçtan sökülmesi süreci ile ilgili eğitim almamış daha önemlisi bu konuda yetki verilmemiş olan YGM’nin bu cihazı sökmesi hem düzenlemelere aykırı bir fiil oluşturacak hem de takip sistemine ve cihaza zarar verme riskini beraberinde getirecektir.

Eğer antrepoya gelen araçlara takılı ATS cihazının YGM veya yardımcısı tarafından sökülmesi isteniliyorsa bu hususun yazılı bir talimata bağlanması gerekmektedir.

  Antrepo sahasına gelen aracın, antrepo beyannamesi tescil edilinceye kadar antrepo sahasında bekletilmesi sorunu
Gümrük Yönetmeliği’nin 332 nci Maddesinin ikinci fıkrasında; geçici depolama yerine konulmadan gümrük antrepo rejimine tabi tutulacak eşyanın antrepo beyannamesinin, taşıtın antrepoya gelişini takip eden iki iş günü (ek süre ile en fazla üç iş günü) içerisinde tescil edilmesi, süresi içerisinde antrepo beyannamesi verilmemesi halinde, antrepoda görevli gümrük memuru veya YGM tarafından gümrük idaresine bilgi verilerek eşyanın, ilgili gümrük idaresinin denetimindeki en yakın geçici depolama yerine veya geçici depolama yeri yoksa gümrük idaresince uygun görülen yere gönderileceği hususuna yer verilmiştir.
Ancak bu hükmün uygulaması pratikte ciddi sıkıntılara, bilerek veya bilmeyerek usulsüz işlemlerin oluşmasına yol açmaktadır. Bakanlığın 2016 verilerine göre Türkiye genelinde 629 adedi genel olmak üzere 1034 adet antrepo faaliyet göstermektedir.Özel antrepoların gelen araçları kendi işletme sahalarında korunaklı olarak bir müddet bekletme şansı olduğu varsayılsa bile 629 adet genel antreponun en az yüzde doksanının, işlemi iki veya üç gün sürecek aracı sahasında güvenli olarak muhafaza etme şansı bulunmamaktadır. Bu nedenle bu araçlar ya antrepo dışında yol kenarında veya oralara yakın bir park yerinde gümrük işlemlerinin tamamlanmasını beklemek durumunda kalmaktadır.

İşin en can alıcı noktası, antrepo sahası içerisine alınmayan veya alınamayan bu araçların gümrük işlemlerinin başlatılabilmesi için sevk evrakına, antrepodaki YGM tarafından aracın antrepo sahasında görüldüğüne dair meşruhat verilmesi zorunluluğudur. Böylece antrepo içine alınamayan ve kesinlikle YGM’nin ve antrepo işleticisinin kontrolü dışındaki yerlerde olan araçların akıbeti YGM’nin sorumluluğuna bırakılmaktadır.

 Antrepo kapılarına kilit uygulaması

Antrepo kapılarına kilit uygulaması da bugünün teknolojisine uygun olmayan bir uygulama olarak gözükmektedir. Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 29.12.2016 Tarihli, 2016/23 sayılı Genelgesinde; memurun bulunduğu antrepoların, iki kilit altına alınarak bir kilidin ilgili antrepo işleticisine diğerinin de antrepoda görevli memura teslim edilmesi, YGM ve memurun bir arada görev yaptığı antrepoların üç kilit altına alınarak bir kilidin ilgili antrepo işleticisine, bir kilidin YGM’ne diğerinin de antrepoda görevli memura teslim edilmesi istenilmektedir.
Halbuki BİLGE sisteminin gümrük işlemlerinin icra ve takibinde ulaştığıteknolojik aşama ve 2015 yılından itibaren zorunlu hale getirilen çok gelişkin kamera sistemi ile artık “asma kilit” diye tabir edilen ve bir çekiç darbesi ile açılıp tekrar kilitlenmesi mümkün olan kilit uygulaması gereksiz bir formalite olarak varlığını sürdürmektedir. Bu nedenle, YGMSisteminde yapılacak bir düzenleme ile her gün antrepo kapatılırken ve açılırken kapıya uygulanan ve sökülen mühür numarasının sisteme girilmesi, keza kapatılırken uygulanan mühür ile sökülen mühür numaralarında bir aykırılık olduğunda, sistem tarafından ilgililerin, gümrük idaresinin uyarılması sağlanabilir.

  Antrepolarda mesaili işlemlerle ilgili uygulamalar.

Gümrük idarelerinin normal çalışma saatleri dışında verecekleri hizmetler dolayısıyla görevlendirilecek personelin fazla çalışma ücreti ve varsa hak sahibine ödenecek kanuni yollukları ile ilgili temel düzenleme Gümrük Kanunu’nun 221 nci Maddesi ile yapılmıştır.
Gümrük Yönetmeliğinin 3 ncü Maddesinde de “Gümrük işlemlerinin bitirilmesi”tanımına yer verilmiştir. Bu tanıma göre eşyaya ait vergilerin ödenmesi veya kaldırılması veya teminata bağlanması veya beyannamenin iptal edilmesi veya eşyanın gümrüğe terk edilmesi veya imhası veya müsadere edilmesi halinde bu eşyaya ait gümrük işlemleri bitirilmiş sayılmaktadır.
Bu açıklamalar ışığında, gümrük idarelerinde yürütülen gümrük işlemlerinin Gümrük Yönetmeliğinin 3 ncü maddesindeki tanıma uygun olarak resmi mesai saatleri içerisinde bitirilmiş olması kaydıyla bu işlemler için fazla mesai ücretinden bahsedebilmek mümkün değildir.

Keza gümrük işlemleri resmi mesai saatleri içerisinde bitirilerek, eşya gümrük sahasından çıkartılmasına karşın, bu eşyanın antrepoya mesai saati dışında getirilmesi veyaantrepoya alınması, yerleştirilmesi işlemlerinin resmi mesai saatleri dışına taşmış olması, Gümrük Kanunu’nun 221 nci Maddesinde belirtilen gümrük idaresinin mesai dışı hizmet vermesi düzenlemesi kapsamında değerlendirilecek bir işlem olmaktan uzaktır.

Ancak bu konuda her gümrük idaresinde farklı uygulamalar yapılmaktadır.

Bu nedenle, gümrük işlemleri yasal mesai saatleri içerisinde tamamlanmış eşyanın antrepodaki tahmil, tahliye ve tasnif işlemlerinin mesai dışına taşması halinde; bu işlemlerin Gümrük Kanunu’ndaki mesaili işlem kapsamında değerlendirip değerlendirilmeyeceği, bu süreçten gümrük idaresinin ayrıca haberdar edilip edilmeyeceği, antrepodaki mesai dışı işlemlerin süresinde bir kısıtlama olup olmayacağı, bu süreçte antrepoda işlemlere nezaret etmek üzere görev yapan YGM ve yardımcısının, mesai dışı çalışmaları dolayısıyla bir hak talep edip edemeyeceği konularının farklı işlem ve uygulamalara yol açmayacak açıklıkta düzenlenmesinde yarar bulunmaktadır.

Yusuf ÖLÇEN

Yazı Dizisinin Birinci Bölümü:  http://www.gumruktv.com.tr/kose-yazilari/yetkilendirilmis-gumruk-musavirligi-sistemine-gecis
Yazı Dizisinin İkinci Bölümü: http://www.gumruktv.com.tr/kose-yazilari/ygm-sisteminin-isleyisinde-karsilasilan-sorunlara-genel-bir-bakis
Yazı Dizisinin Üçüncü Bölümü:  http://www.gumruktv.com.tr/kose-yazilari/tespit-sozlesmesi

Yazı Dizisinin Beşinci Bölümü 26 Temmuz 2017 tarihinde paylaşılacaktır. 
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları