Eğitim ve Yaş Kriterine Takılan YGM’ler İçin Zaman Daralıyor

Son Güncellenme Tarihi: 16.09.2019
Selahattin ÇOŞKUN

Selahattin ÇOŞKUN

Gümrük Müşaviri - Dış Ticaret Danışmanı

Yazarın Diğer Yazıları

“Derdim yüreğimde eller ne bilsin…”

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği Sistemi Detayları Nelerdir?

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği, hukuki dayanağını 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 10. ve 226. maddelerinden almaktadır. Gümrük Yönetmeliği'nde 2007 yılında yapılan değişiklikle Yönetmeliğin 694. maddesine, "ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için; Müsteşarlık gerekli gördüğü tespit işlemlerini belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde gümrük müşavirleri eliyle yaptırılmasına yetkilidir" ifadesi eklenmiştir. Sistem 2008 tarihinde yürürlüğe giren 60 sayılı Tebliğle uygulamaya başlamış; 2010 tarihinde Gümrük Yönetmeliği'nin 574-578 inci maddelerindeki yeni düzenlemelerle ve 60 sayılı Tebliğ yerine çıkartılan 2 sayılı Gümrük Genel Tebliği ile Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği mesleği saygın bir kariyer mesleği haline dönüştürülmüştür. 2008 yılından bu yana uygulanmakta olan sistem sayesinde, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerine tevdi edilen işlemlerin, kamu yararı bakımından eskisiyle kıyaslanamayacak derecede olumlu bir şekilde icra edildiği bütün dış ticaret paydaşlarının ortak görüşüdür.

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Olabilmenin Şartları Nelerdir?
YGM
olabilmenin şartları 03.01.2019 tarihli, 30644 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak 15.01.2019'da yürürlük tarihi ile belirlendiğini yazmıştık.

Bu son hale göre YGM olabilmenin şartları;
a) Kanunun 228 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile geçici 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olmak ya da Kanunun 228 inci maddesinin birinci fıkrası ile geçici 5 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası uyarınca hak sahibi olup, en az yedi yıl süre ile gümrük müşavirliği izin belgesine sahip olmak,

b) Son beş yıl içinde Kanunun geçici 6'ncı maddesi uyarınca kesinleşmiş geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak,

c) Dolaylı temsil suretiyle gümrük idarelerinde iş takip etmemek ve bu amaçla kurulmuş tüzel kişilere ortak olmamak,



ç) Tespit işlemlerinin yapılacağı kişiler ve antrepo işleticileri ile ortaklık ve çalışan statüde ilişkisi bulunmamak,

d) Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca birden fazla geçici olarak mesleki faaliyetten alıkoyma cezası almamış olmak,

e) Ertelenmiş, hükmün açıklanması geriye bırakılmış, para cezasına veya tedbire çevrilmiş ya da affa uğramış olsalar bile kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından ceza almamış olmak,

f) 4458 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi uyarınca son üç yıl içerisinde üçten fazla uyarma veya kınama cezası almamış olmak,

g) En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleriyle bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da yurt dışındaki öğrenim kurumlarından birinden mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen dallardan lisansüstü diploma almış olmak,

ğ) 65 (Altmış beş) yaşını doldurmamış olmak.

Olduğunu ve bu niteliklere sahip olan gümrük müşaviri gerekli evraklarla Bakanlığa müracaat etmeleri halinde Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonucunda istenilen şartları taşıdığı anlaşılan gümrük müşavirleri adına yetki belgesi düzenlenmekte ve bu kişiler 3 yıl süre ile yetkilendirilebileceklerini anlatmıştık.

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliğinde Eğitim ve Yaş Şartları Nelerdir?
Hali hazırda YGM olarak faaliyetlerini sürdüren gümrük müşavirlerinden önemli bir bölümü belirlenen şartlardan “En az dört yıllık lisans eğitimi veren hukuk, iktisat, siyasal bilgiler, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleriyle bunlara denkliği yetkili makamlarca kabul olunan yurt içi ya da yurt dışındaki öğrenim kurumlarından birinden mezun olmak veya diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen dallardan lisansüstü diploma almış olmak,” ve “65 (Altmış beş) yaşını doldurmamış olmak” koşullarını taşımadıkları için 31/12/2019 tarihi itibariyle görev yapamaz hale gelecekleri için konuyu mahkemeye taşımışlardı ve Danıştay 10. Dairesinde bu davaları devam etmektedir.

1615 Sayılı Gümrük Kanununa göre kazanılmış haklara saygı ilkesi gereği tahsil şartı hariç tutularak Gümrük Müşavirliği unvanıyla yıllardır sistemin içerisinde bulunan YGM’leri sistemin dışına itmek en hafif tabirle hak mahrumiyeti sonucunu doğuracaktır. Söz konusu g) bendinin müktesep hakları koruyacak şekilde değiştirilmesi hem mevcut kaygıyı ortadan kaldıracak; hem öğrenim şartının hariç tutulduğu Gümrük Kanunu'nun 228 ve geçici 5.maddelerine uygun hale gelecek; hem de Hukukun genel İlkelerinden olan, hukuki güven ve istikrar ilkeleri ile yasa ve idari işlemlerin kural olarak geriye yürümezliği ilkesi ve bu ilkelerle doğrudan bağlantılı olan kazanılmış haklara saygı ilkesiyle çelişmeyecektir.



65 Yaş Sınırının Detayları Nelerdir?
Söz konusu husus Yönetmeliğin 576.maddesinin 1/ğ fıkrasında düzenlenmiştir. YGM’ler her ne kadar kamusal görev ifa etmekteyse de, statüleri gereği aynı zamanda Gümrük Müşaviri olmaları hasebiyle yaş konusunda Dolaylı Temsil suretiyle çalışan Gümrük Müşavirlerindeki düzenlemenin aynısı yapılmalıdır. Bilindiği gibi Gümrük Müşavirlerinin için "Sağlık Kurulu Raporları ve Adli Sicil Kayıtları" ile ilgili 2013/37 sayılı genelge yayımlanmış ve 65 olan yaş sınırı 70 olarak değiştirilmiştir. Dolayısıyla YGM’lerde de yaş sınırlaması yerine 70-Aşını aşan kişilerden yetki belgelerinin yenilemeleri esnasında Sağlık Kurulu raporu talep edilebilir.


Geldiğimiz nokta itibariyle, Danıştay 10. Dairesinde devam etmekte olan ve yürütmeyi durdurma talebi olan davalar için Danıştay web sitesinde 09/09/2019 tarihinde açıklandığı üzere 01/07/2019 tarihi itibariyle Yürütmeyi Durdurma taleplerinin reddedildiği görülmektedir.

2016 yılında güncellenerek kendilerine teslim edilen yetki belgelerinde süre sonu 31/12/2019 olarak görülen YGM’ler devam eden dava dosyalarının halen esas kararları açıklanmadığı ve 2019 yılının Aralık ayının 31'inci gününe çok az bir zaman kaldığı da göz önüne alınarak yaşanılan belirsizlikten rahatsızlık duydukları aşikardır. Kararın esastan görüşülmesi tamamlanmadan, idarenin verdiği süreden dolayı meslek dışına itilecek YGM’lerin hak mahrumiyeti münasebetiyle karşılaşacakları maddi manevi zararlar için tazmin açmaları muhtemel davalar da ayrı bir bahis konusu olarak ufukta belirmeye başladığını söylemek zor olmayacaktır.



Diğer yönden bu konuların yazılması, konuşulması, dile getirilmesi, gündemde tutulması bazı meslektaşlarımızı maalesef tedirgin ediyor ve üzüyor bunu fark etmemek elde değil, onlarında 01.01.2020 ve sonrası için planlarını yapabilmeleri ve bu planlarına göre hareket edebilmeleri için bir an önce bahse konu davaların esastan sonuçlanması veya esastan sonuçlanıncaya kadar 31.12.2019 tarihinde dolacak olan sürenin idare tarafından uzatılması herkesin ortak beklentisi haline gelmiştir.

Geçmiş yıllarda Gümrük Müşavirliği mesleklerini bırakarak ve o zaman ki müşterileri ile bağların kopararak YGM’liğe geçmiş olan olanlar dava sonucunda kendilerini mutlu edecek bir karar beklerken; diğer taraftan yukarıda sayılan nitelikleri taşıyan ancak hali hazırda Gümrük Müşaviri olarak çalışma hayatına devam etmekte olan ve henüz YGM belgesi müracaatı yapmayan Gümrük Müşavirleri de, aynı şekilde bu müracaatları için bahse konu dava sonucunu görmek istedikleri ayan beyan ortada.

Son ana, son güne kadar umutlanmak isteyen YGM’lerin, Bakanlığımızın konuya bakış açısını bilindiğinden olsa gerek gözleri, kulakları Danıştay’da devam eden dava dosyalarının sonucuna kilitlenmiş durumda. Son dakika olmasaydı, çoğu işler yapılamazdı diyorsanız; buradan vasiyetim olsun her şeyi zamana bırakıyorum…

Eskilerin derler ya “aşk ağlatır; dert söyletir”. Bu meyanda derde duçar olan kalemimiz şair olup; dile gelip ne söyler bakalım…

Bakıver Avukat...

Mevsimler değişti zaman tükendi
Ve işte Temmuzun sonuda geldi
Beklediğimiz güzel bir haberdi
Avukat bakıver var mı bir karar

Buyumuş yazısı, buyumuş kader
Bekleyeceğiz de daha ne kadar
Her geçen günümüz ömüre zarar
Avukat bakıver var mı bir karar

Gün dedin, ay dedin, sene olacak
Senenin sonunda zaman dolacak
YGM'nin hali acep n’olacak
Avukat bakıver var mı bir karar

Bakanlıkta herkes kendi derdinde
YGM ne olmuş kimin nesine
Düşmüşüz davanın karar peşine
Avukat bakıver var mı bir karar

Diyelim ki sene sonu göründü
YGM'ler dörde beşe bölündü
Yaştı, egitimdi ayrılık gördü
Avukat bakıver var mı bir karar

Hasılı kelam hep meraktayız
Gözümüz, kulağımızla karardayız
Ne orda, ne burda araflardayız
Avukat bakıver var mı bir karar


Selahattin ÇOŞKUN
Gümrük Müşaviri
Dış Ticaret Danışmanı
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları