Gümrük Bizi ‘Gözetim’liyor Mu..?

Son Güncellenme Tarihi: 17.04.2018
Mehmet Altay YEGİN

Mehmet Altay YEGİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Tanım olarak Gözetim belgesi: Gözetime tabi malların ithali için İthalat Genel Müdürlüğü’nce verilen veya onaylanan belgeyi ifade eder.

Kapsamlı bir diğer tanımı ise; ithalatta yerli üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amacıyla, eşyanın ithalatında vergi hesaplanacak kıymetle ilgili, birim başına asgari bir fiyat belirlenmesi olarak ortaya çıkan tanımıdır.

Gözetim belgesinden muaf olması hususu da mümkündür. Örnek vermek gerekirse; 8481 tarife pozisyonunda yer alan valf ticari isimli eşyanın, brüt 10 kilogramdan daha az miktarda yapılacak olan ithalat, CIF kıymetine bakılmaksızın gözetim uygulamasından muaftır.

Gözetim uygulamasına tabi eşya mevzuatta belirtilen miktarın üzerinde ve belirlenen birim fiyatın altında ise; ithali ancak Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenecek gözetim belgesi alınması ile mümkün olabilmekte, eşyanın kıymeti gözetim de öngörülen miktarın üzerinde ise belge gözetim belgesi alınması gerekmemektedir.

Genel Müdürlüğe yapılacak bu başvuru sonucu alınan belge 6 ay süreyle geçerliliğini korumaktadır.

Ayrıca ilgili belgenin, gümrük beyannamesinin tescili sırasında ilgili gümrük idaresine ibrazı da gerekmektedir.

Yapılan bu tarife dışı önlemler; yerli üreticilerin talebi üzerine veya resen, belli bir malın ithalatının o malın yerli üreticileri ve ülke ekonomisi üzerinde olumsuz sonuçlar yaratıp yaratmadığının tespit edilmesi amacıyla incelemeye başlatılarak, yapılan bu inceleme sonucunda hak ihlali söz konusu ise gözetim uygulaması başlamaktadır.

Gözetim belgesi olmadığı halde beyan edilen kıymet ile ilgili 2012/3 sayılı Genelge kapsamında; Ek beyan ile ithal eşyasının kıymetinin ilgili tebliğ de belirtilen kıymete ulaştırılmasının sağlanması halinde, ihtirazı kayıt yapılmayacağına dair taahhütnamenin beyan edilmesi şartıyla gözetim belgesi aranmayacağı belirtilmiştir.

Bu nedenle ilgili taahhütnamenin verilmesi beyannamenin tescili sırasında önemlidir.

Dikkat edilmesi gereken bir diğer Genelge ise 2008/13’de; kıymet bazlı gözetim uygulamasına tabi eşyalarda kıymetin yükseltildiği ve gözetim kıymetine ulaştırıldığı durumlarda, royalti ve lisans ücreti var ise ayrıca beyan edilmesi gerekliliği belirtilmiştir.


Gözetim fiyat hesaplama örneği;

X firmasının ithal etmek istediği, gözetim uygulamasına tabi bir eşyanın Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenen kıymetin adet başına 10 dolar olduğu ve bu üründen 250 bin USD CIF kıymetle 40 bin adet ithal edilmek istendiği varsayalım;

CIF kıymet gözetim uygulamasının alt sınırı olan 400 bin dolar (40.000X10 USD) değerinin altında kaldığı için fark kıymet üzerinden 400 bin dolar -250 bin dolar =150 bin dolar yurt dışı diğer gider kalemine girilerek matrahın tamamlanması gerekmektedir.

Tamamlanan bu kıymet ithalatçının maliyetlerinde artış söz konusu olacak ve ithalatçı ithal kısıtlamasına giderek yerli üretime yönelecektir. Yapılan bu işlem yerli üreticiye avantaj sağlayarak, üreticinin korunması ve ithalattan kaynaklanacak vergi kayıplarının önlenmesi amaçlamaktadır.

Bizi gözetim’le yen Ekonomi Bakanlığı olmasına rağmen, ilgili kararların uygulayıcı kurumu olan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı uygulayıcı gözetim’le yen rolünü üstlenmiştir.

M.Altay YEGİN
Gümrük Müşaviri
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları