Gümrük Rejimi Nedir? Kaç Çeşit Gümrük Rejimi Vardır?

Son Güncellenme Tarihi: 3.09.2018
Mehmet Altay YEGİN

Mehmet Altay YEGİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Rejim yemeği; dört lahmacun bir diyet kola ...!

Her insan, yaşamında bir kez dahi olsa rejim kelimesiyle karşılaşmıştır. Kâh aldığı kilolardan kurtulmak, kâh hastalığını kontrol altında tutmak için diyet uygulamıştır. Asıl amaç bedeni terbiye etmek ve kontrol altında tutmaktır. Ona patronun kim olduğunu göstermektir.
Gümrük de aynı sistem içerisinde çalışmaktadır. Asıl amaç eşya hareketlerini kontrol altında tutarak belirlenecek işlemlerin gümrük terminolojisiyle belirlenmesidir.
Gümrük Kanunu’na göre eşya üzerinde aşağıda yer alan 8 tane gümrük rejimi çerçevesinde tasarrufta bulunma yetkisi tanınmıştır.


Gümrük Rejimleri:
1) Serbest Dolaşıma Giriş Rejimi:
Türkiye’ye gelen eşyaya, ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ve diğer mali yükümlülüklerin yerine getirilmesiyle tamamlanan rejim türüdür. Halk arasında ithalat rejimi olarak da bilinen aslında serbest dolaşıma giriş rejimidir.

 2) Transit Rejimi:
İthalat vergileri ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmayan ithal edilmemiş eşya ile ihracatla ilgili gümrük işlemleri tamamlanmış eşyanın, gümrük gözetimi altında Türkiye Gümrük Bölgesi içinde bir noktadan diğerine taşınmasıdır. Eşyanın yabancı bir ülkeden gelip yabancı bir ülkeye, yabancı bir ülkeden Türkiye'ye, Türkiye'den yabancı bir ülkeye, bir iç gümrükten diğer bir iç gümrüğe taşınmasıdır.

3) Gümrük Antrepo Rejimi:
Gümrük gözetimi altında bulunan eşyanın veya izin verildiği durumlarda ihraç eşyasının konulduğu genel ve özel antrepolardır. Gümrük antrepoları, genel ve özel antrepo olmak üzere ikiye ayrılır. Genel antrepolar; A, B ve F tipleri, özel antrepolar; C, D ve E tipleri bulunmaktadır.

4) Dahilde İşleme Rejimi:
İthal edilmeyen eşyanın vergileri teminata bağlanmak suretiyle veya bu amaçla serbest dolaşıma giren ya da eşdeğer eşyanın, Türkiye’de daha fazla işlem görerek, işlem görmüş ürünlerin elde edilmesi ve özel hükümler saklı kalmak kaydıyla, elde edilen ürünlerin ihraç edilmesinin esas olduğu, ihracatın gerçekleşmesi halinde teminatın veya alınan vergilerin geri verildiği bir rejim türüdür.

 5) Gümrük Kontrolü Altında İşleme Rejimi:
İthal edilmemiş eşyanın, ithalat vergilerine veya ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, niteliğini veya durumunu değiştiren işlemlere tabi tutulmaları ve bu işlemlerden elde edilen ürünlerin tabi oldukları gümrük vergileri üzerinden serbest dolaşıma girmeleri ile ilgili işlemlerin tümüdür.

6) Geçici İthalat Rejimi:
İthal edilmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın, Türkiye içinde kullanılması ve bu kullanım sırasındaki olağan yıpranma dışında herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına olanak sağlayan bir rejim türüdür.

7) Hariçte İşleme Rejimi:
Serbest dolaşımdaki eşyanın hariçte işleme faaliyetlerine tabi tutulmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinden geçici olarak ihracı ve bu faaliyetler sonucunda elde edilen ürünlerin ithalat vergilerinden tam veya kısmi muafiyet suretiyle yeniden serbest dolaşıma girişine ilişkin hükümlerin uygulandığı bir rejimdir.

8) İhracat Rejimi:
Serbest dolaşımda bulunan eşyanın ihraç amacıyla Türkiye Gümrük Bölgesi dışına çıkışına ilişkin hükümlerin uygulandığı rejimdir. Uluslararası veya ikili anlaşmalar, kanun, tüzük ve kararnamelerle konulmuş yasaklama ve kısıtlama hükümleri saklı kalmak üzere, her türlü eşyanın Türkiye'den ihracı serbesttir.

Hali hazırda, daha kabul edilmeyen yeni Gümrük Kanunu taslağında; yukarıda saydığımız rejim başlıklarının toplandığını rejimlere ekleme, çıkarma , 8 rejimin 3 ana başlık altında toplandığını ve sadeleştirildiğini görmekteyiz. Yeni taslak kanun kapsamında yer alan gümrük rejimleri aşağıdaki gibidir.

1) Serbest dolaşıma giriş rejimi
2) Özel rejimler;
a) Transit
b) Gümrük antrepo ve serbest bölgeleri kapsayan depolama
c) Geçici kabul ve nihai kullanımı kapsayan özel kullanım
d) Dahilde ve hariçte işlemeyi kapsayan işleme rejimi
3) İhracat rejimi

Asıl olan diyet yapan bir kişinin dört lahmacun siparişi verirken kolayı diyet seçmesi gibi yanlış rejim yemeklerini seçmemesidir. Gümrük rejimlerinin de yanlış seçilmesi halinde cezai ve kazai durumlarla karşılaşmakla beraber, Kaçakçılık Kanununa temas eder nitelikte olabilir. Bu konu hakkında dikkat edilmesini bu vesile ile herkese mutlu huzurlu sağlıklı bol acılı limonlu lahmacun yanında milli içeceğimiz olan ayran tercihli günler dilerim.


M. Altay YEGİN
Gümrük Müşaviri
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları