Gümrüklerde Kanuna Aykırı Ceza Uygulaması

Son Güncellenme Tarihi: 13.02.2020
Atilla ŞAHİN

Atilla ŞAHİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Gümrük Kanunu’nun 234/1-a fıkrası hükmünün gümrüklerce uygulamasına eleştirel bir bakış

Bilindiği üzere 11.04.2013 tarihli, 28615 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6455 sayılı Kanun’la 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 234 üncü maddesinde yer alan "gümrük vergisi" ibaresi "ithalat vergileri" ibaresi olarak değiştirilmiş olup, madde metninden de görüleceği üzere 234/(1)-a bendi ;

“a) 15 inci maddede belirtilen Gümrük Tarifesini oluşturan unsurlarda veya vergilendirmeye esas olan sayı, baş, ağırlık gibi ölçülerinde aykırılık görüldüğü ve beyana göre hesaplanan ithalat vergileri ile muayene sonuçlarına göre alınması gereken ithalat vergileri arasındaki fark yüzde 5'i aştığı takdirde, ithalat vergilerinden ayrı olarak bu farkın üç katı para cezası alınır" hükmüne amir olup, idari para cezası uygulanmasında Kanun, ithalat vergileri farkının dikkate alınacağını hükme bağlamıştır.

Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 07.09.2018 tarih ve 36991870 sayılı yazılarında zikredilen “Gümrük mevzuatında anlaşmazlıklarının halli mekanizmalarının (uzlaşma, itiraz) vergi türleri bazında işlemekte, diğer bir ifadeyle, yükümlülerin kendilerine tebliğ edilen ek tahakkuk ve cezalar için vergi türü itibariyle itiraz veya uzlaşma yollarına başvurmadan ödeme yapabildikleri gibi söz konusu ek tahakkuk ve cezalara vergi türü itibariyle ayrı ayrı itiraz edebilmekte veya uzlaşma talebinde bulunabilmektedir. Bununla birlikte, her bir vergi türü ve buna bağlı cezanın hukuki dayanakları birbirinden farklı olup, bu sebeple, farklı vergi türlerine ilişkin ceza kararı düzenlenirken bu cezaların mahsuplaştırılması mümkün bulunmamaktadır.” Görüşü vergiler için geçerli olmakla birlikte ceza uygulaması bakımından hukuki olmayan bir görüşü ifade etmektedir.

İdarenin görüşünde belirtilen “her bir vergi türü ve buna bağlı cezanın hukuki dayanakları birbirinden farklıdır” görüşü vergi türü açısından doğru olmakla birlikte, Gümrük Kanunu’nun 234/1-a) bendi hükmüne göre idari para cezası uygulamasında doğruyu yansıtmamaktadır.

İdarenin bu konudaki görüşünün doğru ve hukuki olabilmesi için; beyan ile muayene ve denetleme sonucu oluşan ek mali yükümlülük(EMY) için 2976 sayılı Kanunu’nun 4.üncü maddesi hükmü; KKDF farkı doğması halinde 88/12944 sayılı Karar hükümlerine göre; bandrol farkı çıkması halinde 3093 sayılı TRT Gelirleri Kanunu hükümlerine göre idari para cezası uygulaması gerekir.

Oysa Gümrük Kanunu’na göre ithalat vergileri tanımına giren EMY, KKDF, bandrol ve ilave gümrük vergisi(İGV) gibi mali önlemler için tarife tatbikatı açısından muayene veya kontrol sonucu fark çıkması halinde, Gümrük Kanunu’nun 234/1-a) bendi hükmüne göre, idari para cezası uygulanmasında ithalat vergileri farkının yüzde 5’i aşması halinde bu farkın(ithalat vergileri farkının) üç katı para cezası uygulanması gerekmektedir. Aksi bir uygulama, Kanuna aykırı olacağı gibi ceza muhatabına kanunda öngörülmeyen fazla miktarlarda ceza uygulanması sonucunu doğurur.

Konuyu örneklerle açıklarsak;

ÖRNEK: 1



Örnek:1’de görüleceği üzere ithalat vergileri farkı 2.360 TL olmasına karşın Gümrük Kanunu’nun 234/1-a fıkarsı hükmüne göre bu farkın üç katının uygulaması halinde, uygulanacak idari para cezası tutarı 2.360 TL X 3 = 7.080 TL olması gerekirken, idarenin her bir vergi türüne isabet eden vergi farkı için üç kat ceza uygulaması sonucu ceza tutarı 22 080 TL olarak belirlenmektedir. Ceza muhatabına Kanuna aykırı olarak 15 000 TL fazladan ceza uygulanmaktadır.

ÖRNEK:2



İkinci örnekte görüldüğü üzere beyan sahibince ithalat vergileri tutarı, gümrük idaresince tespit edilen ithalat vergileri tutarına göre 5.900 TL fazla beyan edilmesine karşın, Gümrükler Genel Müdürlüğünün söz konusu yazılarındaki idari yoruma göre beyan sahibi adına gümrük vergisi farkı için 15.000 TL idari para cezası kesilmesi yoluna gidilebilecektir. Bu uygulama gerek Gümrük Kanunu’nun 234/1 inci maddesi hükmüne, gerek se T.C. Anayasasının “vergide ve cezada kanunilik prensibine” aykırılık oluşturmaktadır.

T.C.Anayasası;

MADDE 11- Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır.
Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.

MADDE 38- Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir ceza verilemez.

MADDE 73- Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

Anayasanın amir hükümleri ve Türk Ceza Hukukunun temel kuralları gereği idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.

Gümrük idarelerince Gümrük Kanunu’nun 234/(1)-a bendi hükmünün uygulamasında Kanun hükümlerine ve Anayasamız ve ceza hukukunun temel kurallarına aykırı olarak uygulanmakta olan bu uygulama beyan sahipleri olarak doğrudan gümrük müşavirlerini ve temsilcisi bulunduğu firmaları mağdur ettiğinden, hukuki olmayan bu uygulamanın durdurulmasının ve konunun idari değil, hukuki perspektifle yeniden incelenerek gerekli aksiyonun alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

10.02.2020

ANKARA

Atilla ŞAHİN

Gümrük Müşaviri
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları