İlave Gümrük Vergisi İstisnası Uygulanmasında Tedarikçi Beyanı

Son Güncellenme Tarihi: 24.01.2018
Atilla ŞAHİN

Atilla ŞAHİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bilindiği üzere, bazı tekstil ürünleri, mobilyalar, aydınlatma cihazları, ayakkabılar, bavul ve çanta grubu eşyalar, kozmetik ürünler, adi metalden eşyalar, 84.fasılda yer alan bazı makine ekipmanları başta olmak üzere bir çok ürün ve ürün grubuna dahil eşyaların ithalinde İthalat Rejimi Kararına Ek Kararlar çıkarılmak suretiyle 474 sayılı Kanun’un 2 inci Maddesi kapsamında belirlenen kanuni vergi haddini aşmayacak şekilde uygulanacak ilave gümrük vergisi oranları belirlenmektedir

İlave gümrük vergisi uygulanmasına ilişkin Kararların 3.üncü maddesinde;

• AB ülkelerinden İGV ‘ne tabi ürünlerin, A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelmeleri halinde, AB ve Türkiye menşeili olmayanlara, tabolda yer alan İGV sinin uygulanacağı,
• Ancak A.TR belgesi eşliğinde AB ülkelerinden gelen bu ürünler, çapraz kümülasyon uygulanan bir ülke menşeili olarak AB üzerinden anlaşma kurallarına göre menşeili olarak gelmesi ve bu ürünün tercihli menşeini kanıtlayan belgenin sunulması halinde ilave gümrük vergisinini uygulanmayacağı hükme bağlanmıştır.

Türkiye'nin çapraz kümülasyonun uyguladığı PAMK, PAAMK ve BBMK Sistemlerine dahil ülkelerden bu Anlaşmalar kapsamında tercihli menşe statüsü kazanan ürünlerin, AB ülkeleri üzerinden 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı hükümlerine göre zorunlu olarak A.TR Dolaşım Sertifikası ile gelmesi söz konusu olduğundan, bu kapsamda gelen ve İGV’ne tabi ürünlerin “tercihli menşeinin tespiti”nin ne şekilde yapılacağı, Türkiye ile AB Arasında Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlkişkin Usul ve Esasalar Hakkındaki 2006/10895 sayılı Kararın 69’uncu maddesinde düzenlenmiştir.

2006/10895 sayılı Kararın 69.uncu madde hükmüne göre AB ülkelerinden A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde gelen ve PAMK, PAAMK ve BBMK Sistemleri kapsamında çapraz kümülasyon uygulanan ürünlerin tercihli menşeinin “Tedarikçi Beyanı” ile tevsik edileceği hükme bağlanmıştır.

Gümrük idarelerince konuya ilişkin yaklaşım ve uygulamalarda genelde, AB ülkelerinden A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ülkemize gelen İGV ne tabi ürünlerin AB menşeili ya da çapraz kümülasyona dahil ülkeler menşeili olarak beyanında, uzun süre menşe şehadetnamesi ile ürünün tercihli menşeinin tevsiki istenilmekle birlikte konuya ilişkin yukarıda zikredilen Karar hükümleri dikkate alınarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığı nezdinde yaptığımız yazışmalar ve Ekonomi Bakanlığı nezdinde yapılan görüşmerler sonucu bu kabil eşyaların tercihli menşeilerinin tevsikinde menşe belgesi yanında tedarikçi beyanında kabul edilmesi sorunun çözümünde ciddi bir rahatlık yaratmış, olmakla birlikte, tümüyle AB ülkesinde üretilmiş menşeili ürünün bu ülkeden A.TR Dolaşım Belgesi ile ithalinde tevsik edilen tedarikçi beyanının bazı gümrük idarelerince kabul edilmeyerek, ilave gümrük vergisi ve KDV matrah farkı için ek tahakkuk çıkardığı ve bu farka gelir eksikliğinden dolayı Gümrük Kanunu’nun 234 üncü maddesi kapsamında idari para cezası uyguladığı anlaşılmıştır.

Konuya ilişkin 30 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan İthalat 2017/4 sayılı Tebliğin, “Menşe belgesi ve gümrük işlemleri” başlıklı 2 inci maddesinde;


“MADDE 2 – (1) İlave gümrük vergisi kapsamındaki eşyanın A.TR dolaşım belgesi eşliğinde ülkemize ithalinde Avrupa Birliği veya Türk menşeli olduğunu gösteren bir örneği ekte yer alan “İhracatçı Beyanı”, ithalatçı tarafından gümrük beyannamesinin ekinde gümrük idaresine ibraz edilmesi halinde ilave gümrük vergisi alınmaz.
(2) Gümrük beyannamesi ekinde gümrük idaresine menşe şahadetnamesi veya tedarikçi beyanı ibraz edilmesi halinde “İhracatçı Beyanı” aranmaz.”

Hükmü konuya açıklık getirmiş ve “İhracatçı Beyanı“ nın uygulamaya girmesiyle birlikte uygulamada kolaylık sağlayacağı açıktır.

Bununla birlikte, çapraz kümülasyona dahil bir ülkede üretilen İGV ne tabi ürünün AB den A.TR eşliğinde ithalinde “Türkiye ile Avrupa Topluluğu Arasında Oluşturulan Gümrük Birliğinin Uygulanmasına İlişkin Esaslar Hakkında Karar - 2006/10895” Ek-VI da yer alan Tedarikçi Beyanının 4 numaralı “kümülasyon uygulanmamıştır” tablosu işaretlenmek suretiyle tevsik edilen belgenin, bu eşyanın geldiği ülkede yetersiz sayılan işçilik ve işlemin ötesinde bir işleme tabi tutulmadığı, dolayısı ile bir menşe kümülasyonu söz konusu olmadığı gerekçe gösterilerek çapraz kümülasyon uygulamasına ilişkin Anlaşma kuralları ve bu Anlaşma kurallarının uyulanmasına ilişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı bir uygulma yapılarak ilave gümrük vergisi uygulanıp cezai işlem yapıldığı anlaşılmaktadır.

Konuyu bu bağlamda irdelediğimizde;

Eşyanın AB ülkesi menşeili olmakla birlikte doğrudan hiç bir kümülasyona tabi tutulmadan menşeili ülkeden(örneğin Almanya’dan) A.TR ile gelmesi halinde tercihli menşeinin kanıtlanması tedarikçi beyanı ile yapılabilir mi?

Bilindiği üzere AB ülkeleri PAMK, PAAMK ve BBMK Sitemlerine dahil olup, bu çapraz kümülasyon sistemlerinin uygulanmasına ilişkin Protokol hükümleri gerekse ülkemizde bu anlaşmalrın uygunmasına ilişkin Yönetmelik hükümleri irdelendiğinde, belirtilen çapraz kümülasyon sistemlerine dahil ülkelerden biri menşeli olup, ihracatı gerçekleştiren taraf ülkede(örneğin Almaya) hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, taraf ülkelerden birine(örneğin Türkiye’ye) ihraç edilmesi halinde menşeli ürün statülerini korurlar.
Bilindiği üzere 26.11.2009 tarihli Mükerrer R.G. de yayımlanan PAAMKS Kapsamı Ticarette Eşyanın Tercihli Menşeinin Tespiti Hakkında Yönetmeliğin “Menşe Kümülayonu” başlıklı 6 ıncı maddenin (1) d bendi;
“d) (a)(Türkiye-AB-EFTA ülkeleri) ve (b)(Barselona Deklarasyonu kapsamında PAAMKS’ne dahil edilen Akdeniz ülkeleri) bentlerinde belirtilen ülkelerden biri menşeli olup, Türkiye ya da ilgili Taraf ülkede hiçbir işçilik veya işleme uğramamış ürünler, bu ülkelerden birine ihraç edilmeleri halinde menşeli ürün statülerini korurlar.”
Hükmü gereği, örneğimizde zikredilen ve çapraz kümülasyona taraf ülkelerden Almanya menşeili eşya diğer taraf ülkeler menşeili girdiler kullanarak kümülasyon uygulanmasa dahi, Yönetmeliğin 7 inci maddesinde belirtildiği şekilde tümüyle Almaya’dan üretilmiş menşeili ürünün diğer bir taraf ülkeye(Ör. Türkiye’ye) ihracatında Anlaşma kapsamında menşeili ürün statülerini koruyacakları hükme bağlanmıştır.
Bu bağlamda, söz konusu eşya örneğin EFTA ülkesinden AB ülkesine Protokol hükümlerine göre menşeili olarak ihraç edildikten sonra, hiç bir işçilik ve işleme tabi tutulmadan AB ülkesinden Türkiye’ye A.TR Dolaşım Belgesi ve Tedarikçi Beyanı eşliğinde ihraç edilmesi halinde de Yönetmeliğin “Menşe Kümülasyonu” başlıklı yukarıda zikredilen 6 ıncı maddesi kapsamında menşe ststüsünü koruyacağı gayet açıktır.
Diğer yandan, PAAMK tarafı ülkeler arasındaki ikili veya çok taraflı STA’ların eki menşe protokolleri kaldırılarak, PAAMK sisteminde uygulanan menşe kurallarının çok taraflı bir sözleşmeyle düzenlenmesi maksadıyla hazırlanan ‘Bölgesel Konvansiyon’ metni, “Pan Avrupa Akdeniz Tercihli Menşe Kurallarına Dair Bölgesel Konvansiyon”, 2003/5414 sayılı BKK ile 1 Şubat 2014 tarihinde ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiş olup, bu Kararın uygulanmasın ailişkin 20.10.2017 tarihli R.G. de yayımlanan Yönetmeliğin “Menşe Kümülasyonu” başlıklı 6/(1) ç fıkrası hümü PAAMK na ilişkin Yönetmeliğin 6/(1)-d fıkrası ile aynı hükmü içermektedir.
Gümrük idaresi, tedarikçi beyanının gerçekliğini ve beyanda yer alan bilgilerin doğruluğunu kontrol etmek üzere, ilgili ülkelerle ticarette geçerli menşe kuralları uyarınca ihracatçıdan INF 4 Bilgi formunu talep edebilir.
Sonuç itibariyle, AB ülkeler,inden A.TR Dolaşım Belgesi eşliğinde ilave gümrük vergisine tabi eşyaların ithalinde gümrük idarelerine ibraz edilen tedarikçi beyanının “4” no.lu kutucuğunda “kümülasyon uygulanmamıştır” ya da “no cumulation applied” ibaresinin işaretli olması gerekçe gösterilerek menşe kümülasyonu kapsamına girmeyeceği şeklinde bir yorumla kabul edilmeyerek ilave gümrük vergisi ve idari para cezası uygulanması işlemi Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine yeteri kadar nüfuz edilememesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları