İthal ve Yerli Girdiden Mamul Ürünün Royaltisi Hangi Kuruma Beyan Edilir ?

Son Güncellenme Tarihi: 18.12.2018
Gürcan AKKOÇ

Gürcan AKKOÇ

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Yurt dışına ödenen royaltinin hangi durumlarda gümrük kıymetine dahil edilmesi ve dolayısıyla gümrük idaresine beyanının gerektiği , bu beyanın istisnai kıymetle beyan yöntemi kullanılarak nasıl yapılacağı Gümrük Yönetmeliğinin 53’üncü maddesinde ve 28.06.2014 t.29044 s. RG’de yayımlanan ‘’ Gümrük Kıymeti seri no:2 tebliğ‘’ de ayrıntılı olarak açıklanmış ama tabiiki bu konu özel bir uzmanlık gerektirdiğinden royalti sözleşmelerinin de çok detaylı ve uzman kişilerce incelenmesi gerekiyor. Çünkü size göre gümrük idaresine bir beyan gerektirmediğini düşündüğünüz royalti ödemesine ilişkin royalti sözleşmesini işin uzmanı incelediğinde yurtdışına ödenen bu royaltinin ‘’Kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olduğunu ‘’ ve ‘’Kıymeti belirlenecek eşyanın satış koşulu olarak ödendiğini ‘’ ve bu her iki şartın da bir arada gerçekleştiğini görerek gümrüğe beyanının gerekli olduğuna kanaat getirebilir. Bu incelemeleri yaptırmayıp da ödediğiniz royaltiyi gümrük idaresine beyan etmeniz ve bu suretle gümrükte vergilendirmeniz gerektiği halde beyan etmezseniz yada Gümrük İdaresi yerine Vergi Dairesine beyan edip sadece KDV yönünden vergilendirirseniz büyük cezalarla karşılaşabilirsiniz (eğer KDV dışında vergiler varsa).

Şimdi ithal ve yerli girdilerin birlikte kullanıldığında mamulün yurtiçi satışından dolayı yurtdışına bir royalti ödemesi yapıldığında bunun nereye ve nasıl beyan edileceğini inceleyelim…

Dünyaca tanınmış bir otomobil firması ile yapmış olduğunuz sözleşme kapsamında kendisinden veya kendisinin işaret ettiği tedarikçilerden İthal girdi temin etmek suretiyle otomobil imal ediyor ve onun markası ile iç piyasaya satıyor, bu markalı satıştan dolayı yurt dışındaki bu otomobil firmasının ARGE merkezine ( lisansöre) üreteceğiniz otomobillerin yurt içi net satış bedeliniz üzerinden %5 royalti bedeli ödemesi yapıyorsunuz. Fakat otomobilin imalatında kullanılan girdilerin tamamı yurtdışından bu royalti sözleşmesi kapsamında ithal edilen girdilerden oluşmuyor .Bir kısmı yerli…

Royalti sözleşmesi kapsamındaki ithal girdiler için yurtdışına yapılan royalti ödemesinin otomobillerin imalatının tamamlanıp yurt içi net satış bedelleri belli olduktan sonra bu bedeller üzerinden hesaplanacak olması ve dolayısıyla girdilerin ithali anında henüz belli olmaması nedeniyle bu royalti bedelleri girdi ithalatı sırasında gümrük kıymetine dahil edilemiyor ama daha sonradan gümrük idaresine beyan edilerek vergilendirilmesi gerekiyor.

Örnek :
İthalata konu girdilerin gümrük vergisi ve ÖTV ye tabi olmamakla birlikte sadece %18 oranında KDV ye tabi olduğunu varsayalım. Royalti sözleşmesi incelendiğinde yurt dışına ödenen royalti bedelinin gümrük kıymetini ilgilendirdiği (ithal eşyası ile ilgili olma ve satış koşulu gerçekleşmiş ) görülmekte ve bu nedenle de ithal edilen girdiler için ödenen royalti bedelinin gümrük idaresine tamamlayıcı beyanının yapılması gerekli.

Bu beyanı gümrük idaresine şöyle yapıyoruz..

100 adet otomobil için üretimden sonra ilgili dönemde markalı satışı için için % 5 tutarında royalty ödediğinizi ve İlgili dönem yurt içi net satış tutarının 5.000.000 TL olduğunu varsayalım…

100 adet otomobil için yerli girdi kullanımı : 2.000.000 TL
100 adet otomobil için ithal girdi kullanımı : 2.000.000 TL
100 adet otomobil için personel giderleri vs. : 500.000 TL
100 adet otomobilin satışında elde edilen kar : 500.000 TL

Satılan 100 adet otomobil üzerinden yurtdışından 250.000 TL royalty faturası olarak gelecektir. (5.000.000 TL X % 5 =250.000 TL )
İthal girdilerin satılan 100 adet otomobilin satış bedeli içindeki payı: 2.000.000 TL / 5.000.000=0,40 = %40
100 adet otomobilin üretiminde kullanılan İthal girdilere isabet eden royalty ödemesi: 250.000TL X 0,40= 100.000TL

Bu örnekte ; İlgili dönem itibariyle yurt dışına ödenen royaltinin 250.000 TL olduğu, ancak ithal edilen eşyalar için gümrük kıymetine ilave edilmesi gereken royalty tutarının 100.000 TL olduğu hesaplanmış olup, söz konusu tutar satışa konu araçların üretiminde kullanılan ithal girdilerin ait olduğu her bir ithalat beyannamesi ile ilişkilendirilerek tamamlayıcı beyan ile kıymet veya matrah unsurunun öğrenildiği ayı takip eden ayın yirmi altıncı günü akşamına kadar ( uygulamada royalti faturasının tanzim tarihini takip eden ayın 26 ıncı günü akşamına kadar ) gümrük idaresine beyan edilmesi ve vergilerin de aynı süre içinde ödenmesi gereklidir.

Ama şimdi ortada bir sorun var....

Biz yurt dışındaki lisansöre ilgili dönem için 250.000 TL royalty ödedik ama bunun sadece ithal girdi için olan 100.000 TL kısmını gümrük idaresine beyan ettik.

Geriye kalan 150.000 TL kısmı ne yapacağız ?

Geriye kalan bu kısım gümrük kıymeti ile alakalı olmadığından (ithal girdiler dışında) maliye açısından gayri maddi haktır.
Bu nedenle KDV sinin tahsil edilmesi amacıyla Vergi Dairesine 2 no'lu KDV beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gereklidir.

Bir sorun daha karşımıza çıkıyor ...
Vergi Dairesine 2 No.lu KDV beyannamesi ile yapılacak beyanda; royalty ödemelerinin ithal girdilere isabet eden ( gümrük idaresine beyan edilen) payı da yer alacak mı ?

Bu konuda GİB in özelgesi eklidir.

Özet olarak şunu söylüyor:

Yurt dışındaki marka hakkı sahibi firmaya ait ithal girdiler için gümrük idaresine bir royalty bedeli beyan edilerek gümrük idaresince vergilendirilmişse , 2 no.lu KDV beyannamesi ile sorumluluk kapsamında Vergi dairesine beyan edilecek tutar, gümrük idaresine beyan edilerek ödenen tutar düşüldükten sonra kalan tutar olacaktır.

Yani , örneğimize göre ; yurt dışındaki lisansöre yapılan 250.000 TL royalty ödemesinin 100.000 TL si ithal eşyasına ilişkin olarak Gümrük İdaresine/idarelerine , geriye kalan ithal eşyasını ilgilendirmeyen diğer 150.000 TL kısmı sorumlu sıfatıyla 2 no'lu KDV beyannamesi ile Vergi Dairesine beyan edilecektir.

Diğer bir husus, lisansörden gelen royalty faturasının tamamının değil genellikle %10 eksiği ile (Bu oran lisansörün mukim olduğu ülkeye değişir) yurt dışına transferinin yapıldığı görülmektedir. Bunun nedeni çifte vergilendirmeyi ödeme anlaşmaları ile ilgilidir. Bankalarca ödemenin yapıldığı firmanın mukim olduğu ülkelere göre değişen oranlarda Maliye adına kaynağında kesinti (stopaj) yapılarak transfer yapılması bir zorunluluktur.

Gürcan AKKOÇ
Dış Ticaret Danışmanı
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları