Kullanıcıların Antrepoda Götürü Teminat Kullanımı

Son Güncellenme Tarihi: 14.12.2020
Haki DEMİRTAŞ

Haki DEMİRTAŞ

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

KULLANICI VASFIYLA ANTREPOLARDA GÖTÜRÜ TEMİNAT KULLANIMI HAKKINDA BİR DEĞERLENDİRME

I. ÖZET
Bilindiği üzere, 30.09.2020 tarih ve 31260 saylı Resmî Gazete ‘de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelikle, mezkûr yönetmeliğin 493 üncü maddesinin 5 inci fıkrası değiştirilerek, Götürü Teminat uygulamasından, yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına (YYS) ve onaylanmış kişi statü belgesine sahip (OKSB) yükümlülerle birlikte antrepo işleticilerinin de yararlanabileceği hüküm altına alınmıştır. Hüküm bu kadar açık ve net bir tanımlamaya tabi tutulmuş olmakla birlikte “Teminat” madde başlığına haiz zikredilen yönetmeliğin 526.maddesi incelendiğinde yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına veya onaylanmış kişi statü belgesine sahip yükümlülerin kullanıcı olarak (C-E tipi antrepolar hariç olmak üzere) kendi eşyaları için, kendi götürü teminatlarını sayılan antrepo tipleri haricinde kullanamadıkları yargısıyla karşılaşılmaktadır. Bu makalemizde antrepo işleticisinin götürü teminatı olmadığı durumlarda, kendi götürü teminatını kullanmak suretiyle söz konusu antrepoya eşya depolamak isteyen kullanıcı konumundaki firmaların durumlarından hareketle bu meyandaki mülahazalarımızı açıklamaya gayret edeceğiz.

II. ANAHTAR KELİMELER:
Antrepo, Kullanıcı, Antrepo İşleticisi, Götürü Teminat, Gümrük Yönetmeliği, Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası (YYS), Onaylanmış Kişi Statü Belgesi (OKSB).

III. GÖTÜRÜ TEMİNAT UYGULAMASI NEDİR? HANGİ İŞLEMLER İÇİN GÖTÜRÜ TEMİNAT KULLANILABİLİR?
Götürü teminatı, Gümrük Yönetmeliğinin 493/6.maddesinden ilham alarak, (4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listesinde yer alan eşyalara (Petrol Türevleri, Bio Dizel vbg) ilişkin kamu alacakları hariç), eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm kamu alacakları için kullanılan teminat türü olarak tanımlayabiliriz.

Götürü teminat uygulaması, eşyanın gümrük vergileri ve sair vergilerinin teminata bağlanmasını gerektiren bir gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulduğu durumlarda (ki bu kullanımlardan biri de rejim vasfı ile Antrepo Rejiminin bizatihi kendisidir), bu uygulamadan yararlanacak kişi için belirlenmiş tutardaki teminatın, her işlem için ayrı ayrı teminat verilmeksizin, teminata bağlanması gereken tutardan bağımsız olarak ve herhangi bir düşüm yapılmaksızın bir yıl süreyle kullanılabilmesini ifade eder.

Götürü teminat uygulamasından yararlanmak isteyen OKSB ve/veya YYS statü sahibi tarafından verilmesi gereken teminat tutarı, götürü teminat yetkisinin tanınması, güncellenmesi veya kapsamının değiştirilmesine ilişkin başvurunun yetkili bölge müdürlüğü genel evrak kaydına alındığı ayın ilk gününden geriye dönük bir yıl içerisinde gerçekleştirdiği gümrük işlemlerine ilişkin olarak teminata konu olan gümrük vergileri ve sair vergilerin toplam kıymetinin %10’u olarak belirlenmektedir ve geçerlilik süresi bir yıldır. Geçerlilik süresinin bitiminden önceki bir ay içinde başvuruda bulunularak güncellenmesi gerekir.

Antrepo işleticilerin verecekleri götürü teminat tutarı ise antreponun metrekare alanına göre hesaplanmaktadır. Buna göre; 1.000 m² ; veya 2.000 m³;’e kadar olanlar için 1.000.000 TL, 1.000 m²;’den sonraki her 1.000 m²; için 500.000 TL (1.000 m²;’nin altındaki artışlar 1.000 m²;’ye tamamlanır), 2.000 m³;’den sonraki her 2.000 m³; için 500.000 TL (2.000 m³;’ün altındaki artışlar 2.000 m³;’e tamamlanır) tutarında götürü teminat verilmektedir. Bir antrepo için hesaplanan götürü teminat tutarının 20.000.000 TL’yi aşması durumunda aşan miktar dikkate alınmayacak ve 20.000.000 TL tutarında teminat verilmesi yeterli olacaktır. Bununla birlikte birden fazla antreposu bulunan işleticiler bütün antrepolarını kapsayacak şekilde “yaygın götürü teminat” verebileceği, yaygın götürü teminatın kullanılacağı antrepo sayısının 5 ve üzeri olduğu durumlarda antrepo işleticileri hesaplanacak götürü teminat tutarının %75’i kadar “yaygın götürü teminat” vermeleri hükme bağlanmıştır.

IV. ANTREPOYA KONULACAK EŞYA İÇİN KİMLER TEMİNAT VEREBİLİR?
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun “Teminat” başlıklı 202. maddesinde, gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerinin gümrük vergilerinin ve diğer amme alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere teminat verilmesini gerekli görmeleri halinde ve/veya teminat aranmayacak-kısmi teminat uygulanacak halleri belirlemeye Cumhurbaşkanının yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Antrepoya konan eşya için antrepo türüne göre farklı uygulamalar olsa da genel kanaat olarak antrepolarda teminat işleticiler tarafından verilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, Yönetmeliğin 526 ncı maddesi uyarınca kullanıcı da teminat verebilir. Ancak, kullanıcının teminat vermesi işleticinin sorumluluklarını ortadan kaldırmamaktadır. Gümrük Yönetmeliğinin “teminat ve taahhütname” başlıklı 526. maddesinin 1. fıkrasında, gümrük idarelerinin gümrük antreposu işleticileri ve kullanıcılarından Kanunun 96. maddesinde belirtilen sorumlulukları çerçevesinde tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini karşılayacak miktarda, her parti mal için ayrı ayrı veya toplu şekilde teminat isteyebileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Diğer yönden, Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2013/53 sayılı genelgelerinde “Antrepo işleticisi ve kullanıcılarının Gümrük Kanununun 96, 97/2, 98/1, 202 ve Gümrük Yönetmeliğinin 329/1-a, 522, 526/1 inci maddelerinde sayılan yükümlülüklerinden hareketle genel antrepolarda antrepo işleticisinin sorumlulukları saklı kalmak kaydıyla hem işleticinin hem de kullanıcının antrepo rejimi kapsamında tahakkuk edebilecek gümrük vergilerini karşılayacak miktarda teminat vermesi mümkün bulunmaktadır. Kullanıcı, söz konusu teminatı antrepo işleticisi adına verebileceği gibi kendi adına da verebilir.” Hükümleri mucibince de antrepo işleticisi ve/veya kullanıcının teminat verebileceği açık ve net bir şekilde mevzuatımızda yer amaktadır. Diğer yönden götürü teminat sisteminden kimlerin faydalanacağı sorusunun karşılığı olarak, (Gümrük yönetmeliğinin 493/5.maddesinde de zikredildiği üzere) YYS ve OKSB yetkisine haiz firmalar ile antrepo işleticileri sayılmıştır.

Ayrıca şu ayrıntının da dikkate alınması gerekir ki, YYS ve OKSB statüsüne haiz firmaların (4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listesinde yer alan eşyalar hariç olmak üzere) her hangi bir şart ve/veya koşula bağlı kalmaksızın götürü teminat hakkından faydalanabileceği; buna mukabil antrepo işleticilerinin (C ve E tipi hariç) bu haktan ancak ve ancak GY.527.maddesi kapsamında antrepoculuk faaliyetleriyle sınırlı olarak götürü teminat hakkını kullanabileceği izahtan varestedir.

Durum bu minval üzereyken 526/3.maddesinde Yetkilendirilmiş yükümlü sertifikasına veya onaylanmış kişi statü belgesine sahip yükümlülerce, sadece C ve E tipi antrepolarında yapılan işlemlerde götürü teminatın kullanılabileceği hükmü yer aldığı için sayılan tip haricindeki antrepolarda Götürü Teminatın kullanılamayacağı yargısı hâkim kılınmıştır. Oysa götürü teminat eşyanın gümrük vergileri ve sair vergilerinin teminata bağlanmasını gerektiren durumlarda kullanılması gereken bir hak olduğu gözden ırak tutulmaması gerekir. Ayrıca 526.maddenin muhatabının Antrepo İşleticileri olduğu Kullanıcıların vermesi gereken teminatın bu babda tasavvur edilmeyip; yönetmeliğin 493/5.maddesi göz önünde bulundurularak yargıya varmak gerektiği düşünülmektedir.

V. Sonuç ve Değerlendirme
1- Antrepolara konulan eşyalar için antrepo işleticisi ile kullanıcının da teminat verebileceği,
2- Götürü Teminat uygulamasından,
a. Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasına (YYS) sahip yükümlülerin,
b. Onaylanmış kişi statü belgesine sahip yükümlülerin,
c. Antrepo işleticilerinin,
yararlanabileceği,
3- Antrepo rejiminin gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanımlardan biri olduğu,
4- Götürü teminatın (4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listede yer alan eşyaya ilişkin kamu alacakları hariç), eşyanın gümrükçe onaylanmış işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin tüm kamu alacakları için geçerli olduğu,

Hususları birlikte değerlendirildiğinde götürü teminatı bulunan bir kullanıcının kullanıcı vasfıyla götürü teminatı bulunmayan bir antrepoya kendi vergi numarasıyla ve kendi vergi numarasına tanımlı götürü teminatı kullanarak eşya alabilmesi gerektiği; bu anlamda yönetmeliğin 526/3. Maddesinin kullanıcının da teminat verebildiği tüm antrepo tipleri için geçerli olacak şekilde genişletilmesinin, götürü teminat uygulamasının kapsamını, (ruhuna aykırı olacak şekilde) daraltan hükümlerden de kurtaracağı kanaatindeyiz.

Ez cümle, Genel antrepo işleticilerinin kendi Götürü Teminatlarını yönetmeliğin GY.527.maddesi kapsamında antrepoculuk faaliyetleriyle sınırlı olarak kullanmaları gerektiği; buna mukabil antrepoculuk faaliyeti olmayan Götürü Teminat yetkisine haiz firmaların 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununun ekindeki (I) sayılı listesinde yer alan eşyalara (Petrol Türevleri, Bio Dizel vbg) ilişkin kamu alacakları hariç (Kullanıcı ve beyan sahibi olarak) Antrepo rejimi de dahil tüm gümrük rejimleri için Götürü Teminat Uygulamasından faydalanması gerektiği mütalaa edilmektedir.

Kaynakça:
1. Gümrük Kanunu- (4458 nolu Kanun) (04.11.1999 tarihli, 23866 sayılı R.G.)
2. Gümrük Yönetmeliği (07.10.2009 t. 27369 s. R.G.)
3. Genelge No: 2013/53 (Antrepo Teminat Sistemi hk.)
4. Onaylanmış Kişi Statüsüne İlişkin Gümrük Genel Tebliği (Sıra No: 1) (30.12.2011 t. 28158 s. R.G.)



Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları