Nakl-i Mekan Ve Belge Taşıma Garabeti

Son Güncellenme Tarihi: 20.12.2017
Haki DEMİRTAŞ

Haki DEMİRTAŞ

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bu yazımızda, mevzuatımıza girmiş ancak uygulandığında tuhaf sonuçlar doğuran, garip sonuçların vuku bulmasına sebebiyet veren bir mevzuyu anlatmaya çalışacağız. Bu olaya neden garabet ismini yakıştırdığımız sanırım makalenin tamamı okunduğunda anlaşılacaktır. Garabetin kelime manası, gariplik, tuhaflık, yadırganacak yönü olma manalarını ihtiva etmektedir. Konumuzun garabeti ise “Belge Taşıma” meselesidir. Daha açık bir ifadeyle, Gümrük Müşavirlerinin veya Gümrük Müşavir Yardımcılarının Bakanlıktan, ikametgâh adreslerinin bulunduğu il plaka koduna göre, aldıkları izin belgelerinin çalışma yeri değiştiğinde; yeni çalışma yerine göre belgelerini de taşıması hadisesidir. YGM yanında görevlendirilecek Gümrük Müşavir Yardımcısı için ise bu mevzuat tersten çalışmaktadır ki işin garabeti tam da bu noktadadır.

Gümrük Müşavirleri ile ilgili Gümrük Kanunun 229.maddesinde ve Gümrük Yönetmeliğinin 564.maddesinde Çalışma Yeri hüküm altına alınmıştır. Kanundaki hükmü de içermesi bakımında yönetmelik maddesini ele alalım. Şöyleki,:
“Çalışma yeri–Madde: 564- (1) Gümrük müşavirleri, tebligat adresleri ve çalışma yerlerini o yerin bağlı olduğu gümrük ve muhafaza başmüdürlüğüne ve ilgili gümrük müşavirleri derneğine yazı ile bildirir. Birden fazla gümrük müşaviri bir tüzel kişilik oluşturarak çalıştıkları takdirde de, durumları hakkında aynı şekilde ilgili başmüdürlüğe ve derneğe bilgi verirler.

(2) Gümrük müşavirlerinin çalışma yeri, gümrük işleri nedeniyle kendilerine yapılacak tebligat için yerleşim yeri ve bu merkezin bulunduğu gümrüğün bağlı olduğu başmüdürlük veya başmüdürlük bulunmayan yerlerde müdürlük bölgesi için devamlı iş çevresi sayılır.

(3) Çalışma yeri dışında diğer başmüdürlükler ve bağlantılarında iş takibi yapmak isteyen gümrük müşavirleri iş takibine başlamadan önce bu durumu ilgili gümrük müdürlüğüne bildirir.

(4) Çalışma yerinin değiştirilmesi, Müsteşarlıkça verilen Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi/Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesinin değiştirilmesi ile mümkündür.”

Diğer yönden, Gümrükler Genel Müdürlüğünün 2011/14 sayılı Gümrük İdarelerinde İş takibi konulu genelgelerinin 3. Maddesinde Gümrük Yönetmeliğinin 564/3. maddesine atıfla, çalışma yeri dışında diğer bölge müdürlüğü ve bağlantılı gümrük idarelerinde süre limiti ve beyanname sayısı gibi kriterlerden bağımsız olarak ucu açık bir şekilde işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla çalışma yeri açısından tebligat adreslerinin değişmediği müddetçe Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi/Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesinin değiştirilmesi zorunlu değildir.

Durum bu minval üzereyken, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri (YGM) açısından mevzuat farklı işletilmektedir. Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği) (Seri No: 6) (07.10.2016 t. 29850 s. R.G.)’nin 20.maddesinin dördüncü fıkrasında Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri, yanlarında Gümrük Müşavir yardımcısı veya Stajyer çalıştırmak durumunda kaldıklarında bu kişilerin Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri ile aynı Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlüğü ile aynı Gümrük Müşavirleri Derneğine kayıtlı olmalarını zorunlu kılmaktadır. Madde metni bakımından garipsenecek, tuhaf karşılanacak bir durum olmamasına mukabil uygulamada maalesef kazın ayağı öyle değildir.

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri, tebligat adresinin dışında bulunan bir antrepo işleticisiyle sözleşme yapabilir ve sözleşme sürecince çalışabilir. Bunun için 4458 sayılı Gümrük Kanunun 229. Maddesi ile Gümrük Yönetmeliğinin 564.maddesinden çıkarılan hüküm gereğince, yukarıda zikredilen YGM Tebliğinin ilgili maddeleri çerçevesinde Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri ikametlerini değiştirmeden veya
Gümrük Müşavirliği İzin belgelerini değiştirmeden;

1- Çalışma Yeri Dışındaki Gümrük Müdürlükleri bağlantılarında bulunan bir antrepo ileen fazla iki yıl süreli sözleşme imzalayabilirler.
2- Çalışma Yeri Dışındaki Gümrük Müdürlükleri bağlantılarında bulunan bir antrepoda, Gümrük Müşavir Yardımcısı ve Stajyer çalıştırabilirler.
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri statü itibariyle, Gümrük Müşaviri olmaları hasebiyle çalışma yeri olarak Gümrük Müşavirlerine uygulanan prosedürler uygulanmaktadır. Bu anlamda tebligat adreslerinin dışında bir bölgedeki antrepo işleticisiyle sözleşme imzalanmışsa; Gümrük Müşaviri nasıl ki Gümrük Yönetmeliğinin 564/3. Maddesine göre iş takibine başlamadan önce durumu ilgili gümrük idaresine bildiriyorsa, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri de yaptığı sözleşmeile sözleşme süresinde idareye bağlı antrepoda iş yapacağını; bu antrepoda kimleri görevlendireceğini, görevlendirilecek kişilerin yasal şartlara haiz olup, olmadıklarını tevsik eden belgeler ile imza örneklerini ilgili gümrük idaresine ibraz etmek etmektedirler.

Geçici iş takibi (Sözleşme Süresi kadar) yapılması münasebetiyle, tebligat adresleri değişmediği veya çalışma yerinin değiştirilmesiyle ilgili bizzat yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin iradesi söz konusu olmadığı için Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi değiştirilmeden tebligat adresinin dışında bulunan antrepoda iş ve işlem yapılabilmesi kolaylığı ne yazık ki, yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin yanında çalıştırdığı Gümrük Müşavir Yardımcısından esirgenmiş veya düzenleme yapılırken uygulamadaki sıkıntıları düşünülmediğinden üzerinde pek fazla durulmamıştır.

İstanbul merkezli bir YGM şirketinin İzmir’de bir antrepoylasözleşme imzaladığını düşünelim. YGM, İstanbul Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlüğü ile İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneğine kayıtlı olması nedeniyle Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi 34’le başlıyor. İzmir’de sözleşme imzaladığı antrepoda görevlendirilmek üzere Gümrük Müşavir Yardımcısı almak istiyor. Siz olsanız, İstanbul’da ikamet eden, kendinizle aynı Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü ile Aynı Gümrük Müşavirleri Derneğine bağlı Gümrük Müşavir Yardımcısını mı tercih edersiniz; yoksa fiili olarak görev yapacağı antrepoya yakın bir yerde sürekli ikamet eden ve birini mi? Antreponun yakınında oturan kişiyi elbette dediğinizi duyar gibiyim. Aklın yolu bir zira… Ancak bu koşulu uygulamak için bin bir takla atmanız gerekiyor. Her şeyden önce hülle yolu ile çalışanınızın ikametini İstanbul’a taşımak zorundasınız, sonra GümrükMüşavir Yardımcılığı İzin Belgesini değiştirmek durumundasınız. Bunun için bağlı bulunduğunuz derneğe:
1- Gümrük Müşavir Yardımcısının İstanbul’da ikamet ettiğini gösteren belgeyi,
2- Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesinin değiştirilmesiyle ilgili 1.340-TL (2017 yılı için) değerindeki harcın yatırıldığına dair belgeyi,
3- Önceki dernekle İlişiğini kestiğine Dair Belgeyi,
4- Dernek Üyelik Bedelini Ödediğine Dair Belgeyi,
5- Adli Sicil Kaydını Gösteren Belgeyi,
6- Nüfus Cüzdan Suretini,
7- 35 Plakalı Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesinin aslını,

Ve derneğin istediği diğer form ve dilekçeleri ibraz etmek zorundasınız. Kâğıt üzerinde de olsa antreponun bulunduğu bölge dışında ikamet eden bir Gümrük Müşavir Yardımcısının tebliğde ön görülen iş ve işlemleri yapabilmesi mümkün müdür? Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirinin kendisinden dahi istenmeyen belge değiştirme koşulu, yanında çalıştırdığı Gümrük Müşavir Yardımcısından neden istenmektedir? Yeni bir harç ve yeni bir üyelik aidatı ödemekle kişiler neden karşı karşıya bırakılmaktadır? Sözleşme süresi bittiğinde başka bir YGM ile çalışmak durumu ortaya çıktığında çalışanların yeni statüsü ne olacaktır? Yeni bir ikametgâh ve yeni bir belge değiştirme söz konusu olacak mıdır? Bu soruların sayısını artırmak elbette mümkün…

 Yapılacak Yeni bir düzenlemeyle rahatlıkla anlatılan sorunlar çözüme kavuşturulabilir. Böylece kişiler mecbur kaldıkları için, yasal engelleri aşmak üzere amiyane tabirle arkadan dolanma işlerine tevessül etmeyeceklerdir.4458 sayılı Gümrük Kanunun Geçici 6.maddesinde de hüküm altına alındığı üzere Gümrük Müşavirleri Derneklerinin, “Gümrük Müşavirleri ve Gümrük Müşavir Yardımcıları Odası” hüviyetine kavuşmaları amaçlanmaktadır. Bu amaç gerçekleştiğinde sicil kayıtları da dahil tüm iş ve işlemler tek bir merkezden yürütülecektir. Bu amacahizmet etmesi açısından Türkiye Genelinde Gümrük Müşavirlerinin ve Yardımcılarının sicil kayıtları tek bir merkezden rahatlıkla tutulabilir. Elektronik bilgi düzeyimiz ve teknik alt yapımız buna imkân da vermektedir. YGM’ler mevcut sistemden rahatlıkla takip edilmekte ve hangi bölgede hangi antrepolarla intisaplıoldukları takip edilebilmektedir. Teknolojinin nimetinden yararlanarakpersonel değişikliği, antrepo değişikliği, YGM değişikliği gibi koşulların değişmesi halinde her seferinde sanal ikametler oluşturulması, izin belgelerinin değiştirilmesi, harç ve üyelik bedellerinin gündeme gelmesi, sık sık yapılan değişikliklerin kayıt takip sistemini zorlaştırması gibi olumsuz tüm koşulları ber taraf edeceği gibi uygulamada da rahatlığı beraberinde getirecektir.

 Sonuç olarak, uygulamada görülen aksaklığın giderilmesi bakımından Kanun ve Yönetmelikte herhangi bir engel bulunmamakla birlikte;Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliğiyle ilgili tebliğin, ilgili maddesinin (6 Seri No’lu tebliğin 20/4.maddesi) yeniden düzenlenmeye muhtaç olduğu izahtan varestedir. Çalışma bölgesi dışında,(sözleşme süresiyle sınırlı olması bakımından) geçici iş takibi yapacak olan bir YGM’nin, antreponun bulunduğu yerdeki bölge müdürlüğüne ve Gümrük Müşavir derneğine, Gümrük Yönetmeliğinin 564/3. Maddesi muvacehesinde vereceği bir dilekçe ve eki dosyanın,mezkûr sorunuortadan kaldıracağı değerlendirilmektedir.Ülke genelinde faaliyet gösteren Gümrük MüşavirleriDernekleri arasındaki koordinasyonunun güçlü olması,elektronik ortamda anlık veri paylaşımlarının yapılabiliyor olması, YGM Sistemi içerisine kişi sicil bilgilerinin de eklenebilecek teknik alt yapıya sahip olması gibi hususlar bir arada tasavvur edildiğinde Gümrük Müşaviri/Gümrük Müşavir Yardımcıları/Stajyerler ’in sicil kayıtlarının ülke genelinde sanal ikametgah oluşturmadan ve belge değiştirmeden rahatlıkla takip edilebileceği ve yönetilebileceği düşünülmektedir. Garabetin kökünün kazınması, ilgili makamların konuya gösterecekleri teveccühte gizlidir…

Haki Demirtaş
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları