Satın Alma Komisyonlarında Gümrük Kıymeti ve Kdv Tevkifatı

Son Güncellenme Tarihi: 30.05.2017
Sezai KAYA

Sezai KAYA

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

 Satın Alma Komisyonlarında Gümrük Kıymeti ve Kdv Tevkifatı
Gümrük Yönü

GATT’ın 7. Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşmanın EK-1 Yorum Notlarına göre satın alma komisyonu ithalatçının temsilcisine, kıymeti belirlenecek eşyanın satın alınmasında yurt dışında verilen temsil hizmeti karşılığında ödediği ücrettir.
Gümrük kıymeti teknik komitesi kararlarında satın alma komisyoncusunun aşağıdaki görevleri ifa ettiği belirtilmektedir.
- satıcıları bulmak
- pazarlık yapmak
- alıcının istekleri hakkında satıcıyı bilgilendirmek
- numune bulmak
- eşyayı incelemek
- eşyanın taşınması, sigortalanması, depolanması ve teslim edilmesi faaliyetlerine yardımcı olmak
- farklı satıcılardan temin ettiği sevkiyatları bir araya getirmek
- faturasını kesmek

Bu şartlara uyan komisyon ödemeleri ithal anında gümrük kıymetine dahil edilmeyecektir. Öte yandan, gümrük kıymeti içinde yer almayan satın alma komisyonlarının ithal edilen eşyanın elde edilmesi nedeniyle katlanılan giderler olduğu, bu nedenle, beyannamenin tescil tarihine kadar yapılmış bir gider olarak, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 21/c maddesi uyarınca KDV matrahına dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Buna karşılık, Dünya Gümrük Örgütünün 17.1 sayılı açıklama notlarında ve tavsiye kararlarında satın alma komisyonunda mülkiyetin ve riskin komisyoncuya geçmemesi gerektiği, ödemenin doğrudan ithalatçı tarafından yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Eğer risk komisyoncuda ise ve ödeme komisyoncu tarafından yapılıyor ise satın alma komisyonundan söz edilememektedir. Bu gibi durumlarda ödenen komisyon bedelleri gümrük kıymetine ve dolayısıyla KDV matrahına dahil edilmesi gerekmektedir.

KDV Tevkifatı Yönü
İthal edilen mal için ödenen komisyonların yurt dışından ithal edilecek malların bulunmasına aracılık eden kişilere ödendiğini, bu aracılık hizmetlerinden Türkiye’ye mal ithal etmek suretiyle Türkiye’de yararlanıldığını ve aracılık hizmetinin sonuçlarının Türkiye’de doğduğunu, bu nedenle 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9. maddesi uyarınca ithalatçılar tarafından sorumlu sıfatıyla 2 no.lu KDV beyannamesi verilmesi gerektiğini ifade eden görüşler vardır .

Bu düşünce ekseninde kalınırsa hem gümrüğe hem de vergi dairesine KDV ödenmesi gibi bir durum ortaya çıkmaktadır.
Ne var ki, B.07.1.GİB.4.34.17.01-KDV.1-13147 sayılı 17/02/2016 tarihli özelgede, “2 no.lu KDV beyannamesi ile sorumluluk kapsamında beyan edilecek tutar, gümrük idaresine beyan edilerek ödenen tutar düşüldükten sonra kalan tutar olacaktır” ifadesi yer almaktadır. Bu ifade sayesinde gümrüğe ödenen bir KDV olması halinde, aynı matrah unsuru üzerinden mükerrer KDV alınması önlenmiş bulunmaktadır.

Yukarıda belirtilen durum satın alma komisyonlarından KDV tevkifatı yapılması gerektiği yönündeki düşünce şekline uygun harekettir.
Ancak bu düşünce şekli, Mülga 1 Seri No.lu KDV Genel Tebliği’nde yer alan hizmetin başka bir ülkede yapılması halinde değerlendirme Türkiye'de yapılmış veya bu hizmetten Türkiye'de faydalanılmış ise işlemin Türkiye'de yapılmış sayılacağı, hizmet Türkiye dışında yapılmış ancak hizmetin bedeli Türkiye'de ödenmişse değerlendirme Türkiye'de yapılmış sayılarak ifa edilen hizmetin vergilendirileceği, ayrıca, hizmet Türkiye dışında ifa edilmiş ve hizmetin bedeli Türkiye dışında ödenmiş olmasına rağmen hizmetin bedeli Türkiye'de ödeyenin hesabına intikal ettirilmiş yani Türkiye'de ödeyenin hesaplarına gider kaydedilmişse yine hizmetin Türkiye'de değerlendirilmiş sayılarak vergiye tabi tutulacağı ifadelerine dayanmaktadır.

Ancak Tebliğde yer alan mantığın dayanağını oluşturan “değerlendirme (değerlendirme Gelir Vergisi Kanunu’nun 7. maddesine göre tayin olunur)” ifadesi 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 6/b maddesinden 29.01.2000 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 4503 sayılı Kanun ile çıkartılmıştır.

Bu nedenle satın alma komisyonları üzerinden KDV tevkif ederek vergi dairesine beyan edilmemesi gerektiği düşüncesindeyiz.
Netice itibariyle, ithal edilen mallar için ödenen ve gümrükte KDV’si beyan edilen komisyonlar için 2 no.lu KDV beyannamesi verilip verilmeyeceği, verilecekse gümrüğe ödenen KDV ile aradaki farkın mı ödeneceğinin alınacak bir özelge ile netleştirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Sezai KAYA
Gümrük Müşaviri
E. Gümrük ve Ticaret Müfettişi
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları