Şişede Durduğu Gibi Durmaz

Son Güncellenme Tarihi: 24.06.2022
Erdem İLBEYİ

Erdem İLBEYİ

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bilinçli yatırımcıların yatırım yapmak niyetine girdiklerinde ilk baktıkları yer neresidir? Elbette maliyet. Peki bir yatırımın maliyeti nasıl hesaplanıyor?
İlk sırada yapılacak işin ne olduğu tanımlanıyor. Sonra işin yapılabilmesi için gerekli hammadde, aramalı, enerji, işçi ve işin gerektirdiği diğer yapısal unsur ve araç gereç maliyetine bakılıyor. İşin yapılacağı yer, yani iş yeri giderleri, önemli maliyet kalemleri arasında.

Saydığım bu ana kalemlerin toplam maliyeti yatırım maliyeti olarak gider hanesine yazılıyor. Diyelim ki bir mal üretilecek. Üretilecek malım girdi maliyetleri hesaplanıyor. Yatırım maliyetinin yanı sıra malın girdi maliyetlerinin birim satış fiyatına oranına bakılarak ilk başta yapılan yatırımın ne kadar sürede geri döneceği hesap ediliyor ve yatırım kararı veriliyor. Genelde yatırım kararı üç aşağı beş yukarı bu şekilde alınıyor. Yanlış mı hayır! Ama eksik!

Nerde çıkartıyoruz bunun eksik olduğunu? Müşteri ilişkileri yürüten her Gümrük Müşaviri bu gibi eksik alınmış bir yatırım kararıyla karşılaşmıştır.

Her şey yapılmış. Yer kiralanmış. Personel alınmış. Departmanlar kurulmuş. muş muş muş…

Bir telefon,
- Biz bir fabrika kuruyoruz.
- Evet, hayırlı olsun.
- İtalya’dan şu şu makineyi aldık.
- Bunun gümrük işlemlerini acil yapalım.
- Elbette. Makinanın gerekli evraklarını iletmenizi rica edeceğim. Test raporlarını, CE Sertifikasını vs vs.. Bir izin gerekiyor mu onu değerlendirmemiz gerekiyor…
- Alalala…

Makine örneği verdim ama bir çok farklı üründe de olabiliyor bu tür sohbetler. İşin ticari yönünden maddi unsurları hesaplanmış. Ok. Fakat dış ticarete ilişkin unsurlar? Yok! Hukuki unsurlar yok!

(Elbette doğruyu yapanlar da var. Bu noktada bilinçli yatırımcılara diyeceğimiz bir şey yok.)

Bence bu durum şöyle oluyor. Baştan aşağı tüm maliyetler kalem kalem yazılıyor.
1- Yatırım maliyeti
2- Yer maliyeti
3-Enerji maliyeti
4- İşçi maliyeti
5-Depolama maliyeti
6-Lojistik maliyeti
Bitti. 7, 8 yok. Gümrük, gerekli izinlerin alınması, hukuki gereklilikler….Bunlar bu hesabın içinde yok. Bu tür kalemler rakamsal olarak bol sıfırlı rakamlar olmadığından maliyet unsuru olarak görülmüyor. Maliyet kalemleri listesinde toplam rakamı değiştirecek güçte olmayan kalemler kalemden sayılmıyor! Fakat sonra asıl ana maliyet kaleminin ne olması gerektiği maalesef acı bir reçete ile ortaya çıkıyor.

Risk maliyetinin maliyet kalemlerinin içinde hak ettiği yere belki de en üste yazılması gerekiyor. Bu hikayede risk maliyetini hesaplayacak kişinin maliyeti ne kadar peki? 0 (Sıfır) o rakam listeye bile giremiyor. Kim o kişi? O dur, O :)

Üstten üstten konuşan kişilerle hiç anlaşamadım şimdiye kadar. Bende öyle yazmak istemiyorum. Fakat bilgiyse yolumuzu aydınlatan ışık  gereğinden fazla tevazu göstermenin de gereği olmadığını düşünüyorum.

Az görmedik, ‘ben bu malı bedelsiz aldım, neden vergi ödüyorum?’ diyen dış ticaret erbabını.

Kısacası, ülkemizde kaç dış ticaret erbabının dış ticaret departmanı vardır bilemiyorum. Dış ticaret derken yurtdışı satın alma ve satış operasyonlarını yapan ekipten bahsetmediğimi herkesin tahmin ettiğini düşünüyorum. Gümrük departmanı desek olmaz mı bu eksik departmanın adına. Olur ama gümrük departman kurulacak kadar değerli bir konu olarak görülmüyor. Hatta ‘bazı’ kesimler tarafından engel veya gereksiz bile görüldüğünü biliyoruz. Gümrük rakam olarak kuş kadar görünebilir ama işin aslı öyle değil. Gümrük aslında bir Iceberg’tir. Yani göründüğü gibi değildir. Hiç ummadığınız bir yerden başınıza iş açılabilir.

Malzemeyi tanıma, gümrük süreçlerini iyi tahlil etme, doğru beyan, sonradan kontrol kavramları bir gümrük departmanının ana görevleri olmalı.
Benim dış ticaret erbabına tavsiyem, Almanya’ya gittiğinde Yeşilci, Türkiye’ye geldiğinde koyu milliyetçi olan gurbetçilerimiz gibi yapmayın. Yurt dışından nasıl kurallara bağlı, sıfır hata ile iş yapıyorsanız (o ülkenin mevzuatlarına nasıl bağlıysanız) güzel ülkemizde de aynı müktesebata bağlı bir süreç olduğunu göz ardı etmeyin. Önce gümrük risklerinizi hesaplayın.

‘Alkol öldürür, kumar söndürür’ ata sözünü,

‘Zarar etmek belki öldürür fakat gümrük söndürür’ olarak uyarlayabiliriz.

Yada bir başka değişle,

Gümrük şişede durduğu gibi durmaz…

Erdem İLBEYİ
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları