Şu Çılgın Gümrükçüler

Son Güncellenme Tarihi: 3.06.2022
Erdem İLBEYİ

Erdem İLBEYİ

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Değerli usta Turgut Özakman’ın müthiş romanına öykünerek oluşturduğum başlıktan dolayı ustanın affına sığınıyorum.

Her geçen gün herkesin el arttırarak üzerine bir ‘söz’ söylediği, ‘bu bir sorun’ diyerek hedef gösterdiği, hatta zengin içeriğinden kaynaklı sürekli her şeye bahane olarak ileri sürülen gümrük ve gümrükçüler bu günün konusu.

Gümrük ve Gümrükçüler bahane bulma noktasında hazır bir mesnet gibi kullanılıyor adeta.

Otomobil bayiine gidip araç almak istersin ‘abi araçlar gümrükte’, limandan yük çıkmaz ‘mallar gümrükte’ TSE’de analize gider ‘mallar gümrükte’ Tarımda analize gider ‘mallar nerde?’ ‘Tabi ki gümrükte!’

Yani artık sınava çalışmayan öğrencilerde ‘sular kesik’ bahanesi yerine ‘mallar gümrükte’ derse şaşırmayacağım!!

Anlamak isteyen olur belki diye ben efendi efendi yazayım şuraya!

Gümrük kontrolleri üç ana konu üzerinden yürür. Menşe, Tarife, Kıymet! Neden? Çünkü gümrük bir tahsil dairesidir. Alacağı vergiyi doğru hesaplamak ister. Bu noktada bir itirazınız varsa veya eşyanızın beklemesine neden olan bir konu olduysa onu konuşalım! Evet, gümrük diğer kurumların kontrollerini yapabilmesi açısından eşyayı gümrüklü sahada tutar. Bu kontrollerin sonuçlarını görmeden eşyayı bırakmaz doğrudur. Sizin gümrük değiniz de olsa olsa budur! Fakat bu gümrüğün çözüm üreteceği bir konu değildir! Burada çözümü ilgili Bakanlıkta aramak en doğru yol olur.

Herkesin, TOBB’da, TÜSİAD’da, MÜSİAD’da vs vs bir çok ilişkisi var bunu görüyoruz. Bu kadar değerli kurumlarda yer alan sanayici ve tüccar bilmiyor mu bu konunun nereden kaynaklandığını? Elbette biliyor! E o zaman nasıl sürekli gümrük tu kaka oluyor? Vallahi bu konu biraz netameli bir konu. Politik ayağı da var, ekonomik ayağı da. Bu noktada herkesin samimi olduğunu düşünmüyorum!

Gümrük zaman içinde bir çok bakanlığa bağlı olarak çalıştı. Tekel, Maliye, Ticaret vs vs. Bir yere sığmadı bir türlü!!!

Gümrük denen şey bir ülkenin insanlarının içerisinde özgür olduğu sınırları bağımsızlığı ifade ediyor. Yani sen bugün evinde ki daire kapısını kaldırır mısın? Sürgülü yaparsın, otomatik yaparsın, sensörlü yaparsın, cam yaparsın, çelik yaparsın ne istersen onu yaparsın! Girişi çıkışı kolaylaştırabilirsin ama kaldırmazsın. Hangi gümrükçüden duydunuz bugüne kadar işimiz çoğalsın diye kontroller arttırılsın, her araca bakılsın, şöyle olsun böyle olsun diye!! Aksine memuru da müşaviri de iş bitsin bir an önce diye neredeyse canını dişine takar. Peki lojistik sektörü öyle mi? Eğer para kazanmayacaksa kılını bile kıpırdatmaz. E gümrükçüler para kazanmıyor mu diyeceksiniz? Kazanıyor kazanmasına da kazandığı paranın 10 katı oranında amme hizmeti veriyor. Diyelim ki deniz yolu ile malınız geldi. Gemici firmaya ordino ve evraklarımı bana gönder diyebiliyor musunuz? Diyemiyorsunuz!! Kim alıyor ordinoyu Gümrük Müşaviri. İşi mi, hayır! Bundan para kazanıyor mu? Hayır!

Amme hizmetini verilen alanları biraz daha detaylandıralım dilerseniz!

Mesela ilk defa ihracat yapacak bir müşteriden bahsedelim. İhracatçılar Birliğinden, ATR, Menşe, Ticaret odasından hatta, çeki listesi ve invoice’dan bir haber aman hocam, canım hocam diyerek gelir gümrükçüye. Bütün süreçleri halleder çözersiniz her şeyi. İşini gücünü yoluna koyarsınız. İlmek ilmek işler dış ticaret nasıl yapılır öğretirsiniz. Sonra her şey yoluna girince ‘ne var ki ne iş yapıyorsun’lar başlar! ‘Senden daha ucuza yapanlar var’la devam eder. Birde daha ucuza bir nakliyeci buldu mu!!! Yandı gümrükçü! Adam komple tıra kenara köşeye mal sıkıştıracağım, bir taşla beş kuş vuracağım diye sabah karşı gelir gümrük idaresine. Sonrada adamın biri arar sizi gecenin ikisinde üçünde!

- Aloooo! Abee! Ben geldim, geldim!!
- Tövbe tövbeeee!!!! Kimsin sen? Nereye geldin!!
- Abee gümrüke geldim!!
- Tamam yat uyu abi sabah hallederiz!!
- Yav yoh abe gitmem lazım. Sen gel hele gel de gönder beni.
- Tamam Geliyorum geliyorum! Allah seni kahretmesin!

Gecenin üçünde gidilir işlemler yapılır araç çıkar. Sabah arar malın sahibi;

- Abi Naaptın? İhracat bitti mi?
- Gece üçte geldi araç. Hallettik gönderdik.
- Tamam.

E teşekkür!? Yok! Mesai? Gümrüğe var sana yok!! Dedim ya amme hizmeti verir gümrükçü.

Hadi bu ihracat! Ülkemize döviz gelsin şikayet etmeyelim. Bir tuğlada biz koymuş olalım diyelim! Diyelim demesine de kargoyla yurtiçinde bir evrak götürmenin bedeli bile 45-50 TL olmuşken 180 TL’ye ihracat yapınca bunu demekte zorlanıyor insan.

Peki ithalat? İthalat daha fena! Yeni ya firma, sahiplenirsin kendi işin gibi. Gider ordinosunu alırsın, diğer evraklarını toplarsın. Doğru tarife vermek için malı detaylarını sorarsın. Gelen yalnızca bir fotoğraf!!! Ver tarifeyi verebilirsen!! Sonra TAREKS, TSE, Tarım başvuruları için e-imzalar alırsın, Taahhütname peşinde koşarsın. ‘Bu ne abi ya notere bir çuval para verdirdin bize!!!’ yakarışlarını duymazdan gelirsin!

Liman konteyneri bilmem kaç günde indirir derdini sen dinlersin! Eşya analize düşer ‘neyse abi Allah sonumuzu hayretsin paradoksuna bağlanan’ psikolojik danışma seansları yaparsın telefonda saatlerce. Gece arar, gündüz arar, hafta sonu arar… Arar da arar…

Beyanname kapanır nihayet! Bitti mi? Bitmedi! Fabrikadan Halka Satış!!!! ‘Abi Ambarlı’dan Sultanbeyli’ye bu kadar olur mu nakliye?!?!?’ Bitti mi? Bitmedi? ‘Abi araç nerde?’ ‘Abi aracın rampası yokmuş’, ‘abi araçta mallar devrilmiş’

İş biter günler geçer. ‘Abi gemi firmasından bir fatura geldi.’ ‘Bin dolar yazıyor, ne bu?’ Valla bilmiyorum ne o?

Arkadaş bu mu sizin önünüzde problem olan gümrük? Bu mu anlaşamadığınız gümrükçü?

Gümrüğün işi ne? Vergi tahsilatı! Yapsın tahsilatını! Ondan sonrası piyasa gözetimi ve denetimi. Kim ne yapıyorsa yapsın! Benim işim ne? Gümrük Müşavirliği! Eşyanın GTİP’ini belirlerim, beyanımı yaparım, gümrüklü sahadan çıkış işlemlerini tamamlarım bitti gitti. Gelsin alsın malını kim alıyorsa!

Bu kadar işi yapıp firmanın dış ticaret operasyonun yurtiçi ayağında ki lojistik kısmını yönet bir de üzerine yüzüne çemkirsinler! Taşımacıda alsın yükü, han dediği yerde han, hamam dediği yerde hamam yapılsın, bir güzel paralar sayılsın!

Bu kadar yüksek risk altında, kadir kıymet görmeden çalışmak çılgınlıktan başka hiçbir şeyle tarif edilemez. Bu yüzden ‘Şu Çılgın Gümrükçüler’i anlatmamız lazım.

Sapla saman karışmasın arkadaşlar. Gümrük işlemleri zorlaşsın demiyoruz. Alabildiğince kolay olsun her şey herkes için. Fakat bu kolaylaşma Hızlı Kargo ile Taşıma İşleri Organizatörünün Antrepo beyanın da bulunmasıyla olmaz. Bu düzenlemelerle gümrüğü mü ortadan kaldırmış oluyorsunuz Gümrük Müşavirini mi? Ben ortadan kalkanın yalnızca Gümrük Müşaviri olduğunu görüyorum! Gümrük İdaresi yine olduğu yerde duruyor! Halkın menfaatine bir şey de göremiyorum ayrıca!! Çünkü Gümrük Müşavirinin alacağı bedeli siz alacaksınız yapılan düzenlemeye göre.

Derneklerimizin değerli yöneticilerine de seslenmek isterim. Lojistik camiasının Ticaret Bakanlığı ile ilişkilerinin Gümrük Camiasından daha kuvvetli olduğu ortada. Arzu ettikleri düzenlemelerin neredeyse tamamının bir süre sonra hayata geçirildiğini görüyoruz. Geçen hafta çıkan yönetmelik değişikliğinin Resmi Gazetede yayınlanmasından sonra düzenlemeyi görüş öneriye açmak nereye varır bilemiyorum!

‘Atı alan İzmit’e vardı Üsküdar’da aramak nafile’ diyebilme hakkımı kullanmak istiyorum.

Tabi birde iğne çuvaldız hesabı yapmak lazım. Elimizde iğne her yere sapladık!! Gümrük Müşavir ve Gümrük Müşavir Yardımcıları olarak bizimde hakkımız çuvaldızdan ötesi!! 28 Mayıs Cumartesi günü yapılan Mali Genel Kurul maalesef bir avuç meslektaş ile yapıldı. Seçimlerde aday olan başkan adaylarından ikisi genel kurulda yoktu. Neredesiniz arkadaşlar! Hiç olmazsa birer temsilci gönderseydiniz!

Gümrükçü kavramı aslında gümrük memurları için kullanılan bir tabirdir. Fakat bizim taraf içinde (Gümrük Müşaviri) gümrükçü denir halk arasında. Benim kişisel olarak bu kavramla bir derdim yok. Daha gençken vardı. Hemen düzeltirdim biri bana gümrükçü dediğinde ‘ben Gümrük Müşaviriyim’ derdim sert bir sesle. Çİ, çü, ci, cü ekleri bir küçümseme ifadesi gibi gelirdi bana önemsizleştirmek için eklenen bir takı gibi. Yaş aldıkça ve olgunlaştıkça bundan vazgeçtim.

Şimdi bakıyorum kim demiş ne demiş diye!!

 Son dönemlerde olup bitenlere sessiz kalan ve Mali Genel Kurula katılmayan dostlarımıza bir kare sanatla seslenmek istiyorum.

                                             Kuzuların Sessizliği


İlgili Karikatür için tıklayınız.
Yorumlar
Her satırına imza atılacak kadar güzel bir yazı.Yaşayanlar bilir bunları , uzaktan davulun sesi hoş gelir misali..Elinize saglık...
Çok güzel yazı. Eline sağlık. Gerçek budur.
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları