Şu Menşe Şahadetnamesini, Sarımsaklasak da mı Saklasak, Sarımsaklamasak da mı Saklasak?

Son Güncellenme Tarihi: 17.02.2021
Mehmet Altay YEGİN

Mehmet Altay YEGİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Tekerlemeler, hayatımızda yer etmiştir. Söz, sözcük ve seslerin benzerliklerinden faydalanılarak söylenen, yarı anlamlı, hoş cümlelerdir. Ölçülü ve kafiyeli olan basmakalıp sözler de denebilir. Hayal ürünü oldukları için yarı anlamlı bazen tamamen anlamsız olabilirler.

‘Bu menşe şahadetnamesini, sarımsaklasak da mı saklasak, sarımsaklamasak da mı saklasak?’ bu tekerleme çok anlamlı. Neden mi? Çünkü içerisinde menşe kelimesi yer almaktadır.

2019 yılında başlayan, 2020’de devam eden ve görünen o ki, 2021 yılında da ‘menşe’ trend topik olmaya devam edecektir.

İlgili şahadetname; menşe esaslı ticaret politikası önlemlerine, ilave gümrük vergisine veya ek mali yükümlülük gibi diğer mali yükümlülüklere tabi eşyanın ithali esnasında önlemin, ilave gümrük vergisinin veya mali yükümlülüklerin uygulanmaması için eşyanın söz konusu uygulamalara tabi ülke menşeli olmadığını veya başka bir ülkede gördüğü değişiklik ve işlemler dolayısıyla o ülke menşeli sayılmaması gerektiğini tevsik etmek üzere düzenlenen belgeyi temsil etmektedir.

Günümüz şartlarında temini zaten zor olan, temin edilip beyan edildikten sonra ise sonradan kontrol süreçlerinde dış ticaret erbabı ve gümrük müşavirlerini zor durumda bırakabilmektedir. Bu zor durum; cezai ve hukuki sorunların ortaya çıkmasına sebebiyet vermektedir.

Menşe şahadetnamesinin sonradan kontrolü;

Gümrük Yönetmeliği kapsamında;

Gümrük idarelerine ibraz olunan menşe şahadetnamelerinde yer alan bilgilerin gerçeğe aykırı olduğu yönünde şüphe veya ihbar bulunması halinde, gümrük idaresince eşya, eşyanın orijinal ambalajı, markası ve patenti gibi hususlarda inceleme yapılır. İnceleme sonucunda şahadetnamenin sıhhati konusunda bir aykırılığın tespiti halinde duruma göre 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu hükümleri uygulanır,

Gümrük idaresince yapılan inceleme sonucunda şahadetnamenin gerçekliği veya eşyanın gerçek menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında yeterli bir kanaat elde olunamaz ve tereddüt devam eder ise, şahadetname bu kanaati uyandıran tüm bilgi ve belgeler ile sonradan kontrol talebiyle Müsteşarlığa gönderilir, hükmü amirdir.

Uluslararası Anlaşmalar Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün yazısında;

Yetkili makamlar ülkeden ülkeye değişiklik göstermekle beraber, çoğunlukla ilgili ülkelerin Ticaret ve/veya Sanayi Odaları olup, bu makamların aynı zamanda belgelerin sonradan kontrolünden sorumlu makamlar olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Genelgesinde;

Menşe şahadetnamelerinin sonradan kontrol talepleri ihracatın gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünce ilgili sanayi ve/veya ticaret odasına iletilir. Sanayi ve/veya ticaret odasından alınan yanıt ilgili bölge müdürlüğünce talepte bulunan ülkeye bildirilir, denilmektedir.

İçinde bulunduğumuz, pandemi sürecinde teması azaltmak, ticaretin kolaylaştırılması, belgelerin azaltılması, maliyetlerin düşürülmesi ve güvenilir dış ticaret yapılabilmesi adına; aşağıda yer alan ülkeler tarafından elektronik menşe şahadetnamesi düzenlenebilmektedir.

ELEKTRONİK MENŞE ŞAHADETNAMESİ KULLANIMINA İLİŞKİN ÜLKEMİZE BİLDİRİMDE BULUNAN ÜLKELER

AVUSTURYA (yazıda web adresi yok)
BELÇİKA (www.digichambers.be/verify)
ALMANYA (https://cert.ihk.de)
KANADA (yazıda web adresi yok)
FİNLANDİYA (yazıda web adresi yok)
İSPANYA (yazıda web adresi yok)
İSVEÇ (yazıda web adresi yok)
HOLLANDA (yazıda web adresi yok)
FRANSA (http://certificates.iccwbo.org)
İSVİÇRE (yazıda web adresi yok)
DANİMARKA (yazıda web adresi yok)
İRLANDA (yazıda web adresi yok)
İNGİLTERE (yazıda web adresi olmayıp sonradan kontrol adresleri bulunmaktadır)
MEKSİKA (yazıda web adresi yok)
İTALYA(https://certificates.iccwbo.org)(https://certificates.iccwbo.org/Member/Details/25)
ÇİN HALK CUM. (www.origin.customs.gov.cn) veya (http://check.ccpiteco.net)
KORE CUMHURİYETİ (http://cert.korcham.net/search/index.htm)
ENDONEZYA (http://eska.kemendag.go.id)
EKVADOR (yazıda web adresi yok)
BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ (BAE) (www.economy.gov.ae)
UKRAYNA (origin@customs.gov.ua)
TAYLAND (http://verify.dft.go.th)
UMMAN (https://eservices.chamberoman.om/coo-verify)
LİTVANYA (https://essdocs.com/esscert-certificate-of-origin-verification)
JAPONYA (QR kodun okutulması ile https://ref.jcci.or.jp)
AVUSTRALYA (https://www.australianchamber.com.au/international/certificates-of-origin/)
ABD
SLOVENYA

Son zamanlarda; sonradan kontrole gönderilen, ilgili ülkelerin Ticaret ve/veya Sanayi Odaları tarafından menşei şahadetnameleri için ‘tarafımızdan düzenlenmemiştir’ cevabı ile karşı karşıya kalan ve beyan edilen dijital menşei şahadetnamelerinin web kontrolleri sırasında sorguda çıkmaması durumunda cezai ve hukuki sorunların ortaya çıkmasına sebebiyet vermektedir.

Ticaret ve/veya Sanayi Odaları tarafından onaylanan menşe belgelerinin; devletin yetkili makamları tarafından, seneler süren kontrol süreçleri; firma ve gümrük müşavirleri tarafından günler içerisinde kontrolünün sağlanarak beyan edilmesi beklenmektedir.

Sistem üzerinden gerçekliğinin kontrolü ve eşyanın menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında yeterli bir kanaat elde edilmeden beyan edilmemesi, aksi takdirde cezai ve hukuki sorumluluk ile karşı karşıya kalınacağının bilinmesinde fayda vardır.

Kaynak:

 04.11.1999 tarih, 23866 Sayılı, R.G. ile yayımlanan 4458 Sayılı Gümrük Kanunu
 07.10.2009 tarih, 27369 (Mükerrer) Sayılı, R.G. ile yayımlanan Gümrük Yönetmeliği
 2014/1 Sayılı Genelge AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
 22.04.2019 tarih, 43736821 Sayılı, Uluslararası Anlaşmalar Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü yazısı
 04.02.2021 tarih, 1221390 sayılı Uluslararası Anlaşmalar ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü yazısı


M. Altay YEGİN
Gümrük Müşaviri

Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları