Uzun Dönem Tedarikçi Beyanı Karmaşası

Son Güncellenme Tarihi: 2.10.2020
Atilla ŞAHİN

Atilla ŞAHİN

Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

Bilindiği üzere özellikle ilave gümrük vergisi uygulamasının başlamasıyla birlikte Avrupa Birliği ülkelerinden A.TR dolaşım belgesi eşliğinde gelip te bir çapraz kümülasyon kapsamında menşeli olan ürünlerin ithalinde ilave gümrük vergisinden(İGV) muafiyet sağlanabilmesi için tedarikçi beyanı ya da uzun dönem tedarikçi beyanı ibrazı zorunlu hale geldi.

AB’deki tedarikçiler tarafından düzenlenen tedarikçi beyanının şekil şartları 2006/10895 sayılı Kararın 72.inci maddesinde belirlendiği üzere fatura, teslimat notu veya benzeri bir ticari belge üzerine söz konusu Kararın ekinde yer alan “Tedarikçi Beyanı” formatına uygun olarak düzenlenmesi gerekmekle birlikte bu uygulama gümrük idarelerince mevzuat hükümleri yeteri kadar incelenmeden kolaycı bir yaklaşımla uzun dönem tedarikçi beyanları içinde uygulanmaya başlandı. Son günlerde gümrük iadrelerince Gümrükler Genel Müdürlüğünün bir talimat yazısından bahisle uzun dönem tedarikçi beyanlarının tedarikçinin antetli kağıdı üzerinde çıktı alınmış haliyle sunulması halinde kabul edileceğini, Kararın Ek-7 formatına uygun olsa dahi A4 kağıdı üzerindeki uzun dönem tedarikçi beyanlarının kabul edilmeyeceği yönünde uygulama yoluna gidildiği gözlenmektedir.

Uzun dönem tedarikçi beyanlarının, 2006/10895 sayılı Kararın 72.inci maddesinde belirtilen fatura, teslimat notu gibi bir ticari belge üzerinde olması ya da düzenleyen firmanın antetli kağıdı üzerinde beyan edilmesi halinde kabul edileceği, bunun dışında söz konusu Kararın EK-VII formata uygun olsa dahi A4 kağıdı üzerinde firma kaşe ve imzasına havi belgelerin kabul edilmeyeceği belirtilerek red yoluna gidilmesinin hiç bir hukuki gerekçesinin bulunmadığı değerlendirilmektedir.

Bilindiği üzere tedarikçi beyanının düzenlenmesi ve şekli 2006/10895 sayılı Kararın 70 ve 72.inci maddelerinde; uzun dönem tedarikçi beyanı düzenlenmesine ilişkin hükümler ise aynı Kararın 71.inci maddesinde düzenlenmiş olup, tedarikçi beyanının formatı Kararın EK-6.sında; uzun dönem tedarikçi beyanının formatı ise Kararın Ek-7.sinde gösterilmiştir.

2006/10895 sayılı Kararın “Tedarikçi beyanının şekli” başlıklı 72/1.inci maddesinde;
“(1) Tedarikçi beyanı, 71 inci maddede belirtilen hükümler hariç olmak üzere her bir sevkıyat için ayrı ayrı düzenlenir. Beyan, tedarikçi tarafından ilgili sevkıyata ilişkin ticari fatura veya teslimat notu veya herhangi bir ticari belge üzerinde yapılacaktır. Anılan belgeler, söz konusu eşyanın teşhis edilebilmesini sağlayabilecek derecede eşyayı ayrıntılı olarak tanımlayan belgeler olmalıdır.”

Açık olarak belirtildiği üzere 71.inci madde kapsamında düzenlenen uzun dönem tedarikçi beyanını hariç tutmuştur. Çünkü, fatura, teslimat notu, paket listesi gibi ticari belgeler tek bir sevkiyata konu olduğundan uzun dönem tedarikçi beyanı düzenlenmesinde kullanılması mümkün değidir. Bu nedenle Avrupa Komisyonunca hazırlanan “Tedarikçi beyanlarına ilişkin hükümlerin uygulanmasına ilişkin rehber ilkelerin” 3.2.2 Nolu Belge türü kısmında;

“A long-term supplier´s declaration is made out on an ad hoc document (including pre-printed form). The goods must be described precisely enough to clearly identify them. It is also possible to list the goods in an annex.”

Tercümesi; “Uzun vadeli bir tedarikçinin beyanı geçici bir belgede (önceden basılmış form dahil) yapılır. Mallar, onları açıkça tanımlayacak kadar kesin bir şekilde tanımlanmalıdır. Malları bir ekte listelemek de mümkündür.”

Metinde yer alan ‘Ad Hoc Document’ tabiri , ‘Özel bir amaç için hazırlanan veya talep edilen konu için düzenlenen bir belge’ anlamını taşımakta olup, bu ifadeden yalnızca “antetli kağıt “ kullanılacağı sonucunun çıkarılması doğru bir yaklaşım olmadığı değerlendirilmektedir.

Görüleceği üzere uzun dönem tedarikçi beyanı düzenlenme koşulları dikkate alınmak suretiyle muhteviyatı malları kesin bir şekilde tanımlayacak şekilde önceden basılmış formlar dahil bu konuda resmi makamlarca belirlenmiş formata uygun olarak düzenlenebilmektedir. Nitekim 2006/10895 sayılı Kararın EK-7 de uzun dönem tedarikçi beyanının formatı yer almakta olup, AB ülkelerinden A.TR eşliğinde gelen ve çapraz kümülasyon kapsamında birden fazla sevkiyata konu menşeli ürünlerin tercihli menşe statüsünü kanıtlayan uzun dönem tedarikçi beyanları EK-7 formatı içeriğine uygun olarak bilgisayarda düzenlenip A4 kağıdı üzerine çıktıları alınıp firma kaşesi ve yetkili kişi tarafından imzalanmak suretiyle de düzenlenebilmektedir.

Gümrük idarelelerinin yaklaşımı, 2006/10895 sayılı Karar eki EK-VII de yer alan formatın tedarikçiler tarafından bir matbaada matbu bir form içeriğinde çoğaltılması suretiyle kullanılması şeklinde ise, bu yaklaşım gümrük teşkilatının kendini inkar etmesi demektir. Bilgisayarlı gümrük uygulamalarını en önemli projesi olarak kamuoyuna sunan gümrük idarelerinin ancak eskide kalmış olan matbaada basılmış formların kullnılmasını istemesi büyük bir çelişki olur.

Tedarikçi beyanı uygulaması Gümrük Birliğini tesis eden 1/95 sayılı Kararın uygulanmasının doğal bir sonucu olup, AB nin Modernize Gümrük Kodu’nu değiştirmeyi ve Topluluk Gümrük Kodu’nu kaldırmayı hedefleyen “Birlik Gümrük Kodu (Union Customs Code-UCC) ile elektronik gümrük sistemleri ve tekniklerinin uygulanması için en geç 31 Aralık 2020 tarihi belirlemiş olup, söz konusu sistemlerin anılan tarihte tüm AB üyesi ülkelerde uygulamaya başlaması öngörülmüştür. Uyum yükümlülüklerimiz kapsamında ülkemizce de elektronik gümrük sistemleri ve teknikleri gümrük teşkilatımızca başarılı bir şekilde uygulanmakta olması ve tüm kamu kurumlarına örnek teşkil etmesi açısından gurur duyulacak bir süreci yakamakta olduğumuz bir dönemde gümrük idarelerinin antetli kağıt, A4 kağıdı ya da matbaada basılmış matbu evrak üzerinden konuya yaklaşımı bu teşkilatın misyonu ve vizyonu ile örtüşmeyen bir tartışmaya yol açacağını ve ayrıca binlerce ayrı doya için idari yargı yoluna gidilmek suretiyle gereksiz itilafların yaratılması sonucunu doğuracağı kaygısını taşımaktayım.

Yukarıda ifade edidiği üzere gümrük idarelerinizin ısrarla firmanın antetli kağıdına çıktısı alınmış uzun dönem tedarikçi beyanlarının kabul edileceği, A4 kağıdına çıktısı alınmış olanların matbu bir evrak veya form niteliğinde olmadığı görüşü hukuken geçerli olmayan bir değerlendirme olduğu anlaşılmaktadır.

Firma antetli kağıdı üzerindeki yazılar sadece o firmanın ünvanı, adresi ve iletişim bilgilerini içermekte olup, 2006/10895 sayılı Karar eki formata uygun düzenlenip firmanın isim, ünvan ve iletişim bilgilerini içerir ıslak kaşe ve yetkili imzaya havi A4 kağıdına çıktısı alınmış olan uzun dönem tedarikçi beyanı da aynı niteliği taşımaktadır. Kaldıki hukuken antetli kağıt olması söz konusu uzun dönem tedarikçi beyanının sonucuna etki eden bir nitelik taşımamakta olup, gerek mevzuatımızda gerek se AB mevzuatında tedarikçi beyanı ya da uzun dönem tedarikçi beyanı düzenlenmesinde antetli kağıt kullanımının belgeye ticari veya resmi bir nitelik kazandıracağına ilişkin bir hüküm de bulunmamaktadır.

Bu nedenle gümrük idarelerine sunulan ve 2006/10895 sayılı Kararın EK-7 formatına uygun olarak düzenlenip tedarikçinin kaşeşi ve ıslak imzasını havi uzun dönem tedarikçi beyanının içerik olarak Karar hükümlerine uygunluğu halinde kabul edilmesi, makul bir şüphe halinde ise söz konusu Kararın 74 ve 75.inci maddesi kapsamında INF 4 bilgi formu talebinde bulunulması gerektiği değerlendirilmektedir.

02.10.2020
Atilla ŞAHİN
Gümrük Müşaviri

Etiketler
Atilla Şahin
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları