Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulaması Ve Danışmanlık Meselesi

Son Güncellenme Tarihi: 12.07.2017
Haki DEMİRTAŞ

Haki DEMİRTAŞ

Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri

Yazarın Diğer Yazıları

I.ÖZET
Yetkilendirilmiş Yükümlü sertifikası, Gümrük ve Dış Ticaret mevzuatının ön gördüğü kurallara uyan, kayıtları düzgün ve izlenebilir olan, taahhütlerini karşılayacak miktarda mali yeterliliğe sahip, emniyet ve güvenlik standartlarında rüştünü ispat etmiş, öz denetimini yapabilen firmalara gümrük işlemlerinde birtakım kolaylık ve imtiyazlar tanıyan uluslararası bir statüdür. Bu statünün esas hedefi uluslararası ticarette güvenliğin sağlanmasıdır.

Söz konusu statü belgesi ticari hayatımıza, 11 Eylül 2001 saldırıları sonrasında ABD’nin Uluslararası ticaret sahasında aldığı önlemlerin bir sonucu olarak girmiştir. A.B.D.’de Teröre Karşı Gümrük ve Ticaret Ortaklığı adıyla; A.B.’de Yetkilendirilmiş Ekonomik Operatör adıyla karşımıza çıkmakta olup, dünyanın çeşitli ülkelerinde uygulanmaktadır. Başta A.B.D ve A.B. Olmak üzere Kanada, Arjantin, Japonya, Çin, Honkong, Malezya, Singapur Güney Kore, gibi 60’a yakın ülkede bu sistemin uygulandığını ve yaygınlaşma evresinde olduğunu söyleyebiliriz.Ülke bazında kendilerine has isimlerle anılan bu sistem, ülkemizde yetkilendirilmiş Yükümlü statüsü adıyla tanımlanmaktadır.

II. ANAHTAR KELİMELER: Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası, Onaylanmış Kişi Statü Belgesi, Gümrük Müşaviri, Danışman, Gümrük Ve Ticaret Bölge Müdürlüğü, Gümrük işlemlerinin Kolaylaştırılması, Yeşil Hat, Sonradan Kontrol

III. GİRİŞ
Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasının ülkemizdeki seyrine baktığımızda, 10.01.2013 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliği ile mevzuatımıza dahil olduğunu söyleyebiliriz.
Sistemin lansmanıResmi gazetede yayımlandığı gün olan 10 Ocak 2013 de «Kolay Ticaret, Büyük TÜRKİYE» sloganıyla dönemin Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sayın Hayati YAZICI tarafından bizzat yapılmıştır. Söz konusu sistem tüm Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüklerinde en üst düzey katılımla paydaşlara ve kamuoyuna tanıtılmıştır.

Sistemin oturması ve yaygınlaşması, Ülkemizin 2023 yılı Hedeflerine ulaşılması yönünde ciddi katkılar sağlayacağı izahtan varestedir. Sistemin Gümrük Yönetmeliğinin içerisine derç edilmeyip, başlı başına bağımsız bir yönetmelikle temsil edilmesi, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının bu sisteme verdiği önemi göstermesi bakımından da dikkate şayandır.

Durum bu minval üzereyken, geçen haftalarda Gümrük Ve Ticaret Bakanlığının ilan ettiği Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikasına Sahip firma sayısının 72 olduğu göz önüne alındığında sisteme beklenen rağbetin olmadığı veya şartları münasebetiyle henüz işlemleri tamamlanmamış, süreci devam eden firma sayısının ne denli çok olduğu söylenebilir. Buradan da Onaylanmış Kişi Statü sisteminin bir miktar daha uzatılmasının uygun olacağı mütalaa edilmektedir. Bilindiği gibi 15.08.2017 tarihi itibariyle OKSB’de sınıf farkı kalkıyor. Söz konusu tarihten sonra A-B sınıfı OKSB Belgelerinin kaldırılacak olması özellikle ithalat tarafındaki gümrük işleyişini olumsuz yönde etkileyeceği; sarı ve kırmızı hat sayısındaki fazlalığın ciddi sıkıntılar yaşanmasına sebebiyet vereceği ön görülüyor. Bu nevi muhtemel olumsuzlukların önlenmesi bakımından da OKSB’nin ithalat tarafını da sekteye uğratmayacak şekilde uzatılması ilgili tüm sektörün rahat bir nefes almasını sağlayacaktır kuşkusuz.

IV. Danışmanlık Meselesi
Gümrük işlemlerinin mevzuata uygunluğu ile eşyanın gümrük idaresine doğru beyan edilmesini teyit ve tevsik edecek kurum içi bir sistematiğe sahip olmak adına Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin (21.05.2014 t. 29006 s. R.G.) 6.maddesinde “Gümrük konularında bilgili ve tecrübeli personel istihdam eden tüzel kişilerden gümrük konuları ve buna ilişkin iç kontrol süreçlerine yönelik danışmanlık hizmeti almak” şartı getirilmiştir.

Zikredilen Yönetmeliğin 7 no.lu EK’inde (7.05) göstergesiuyarınca, firmanın, bünyesinde gümrük ve tedarik zinciri güvenliği konularında bilgili ve tecrübeli personel istihdam etmesi ya da tedarik zinciri güvenliği ve gümrük işlemleri hususlarında bilgili ve tecrübeli kişilerin istihdam edildiği danışmanlık firmalarından düzenli hizmet alınması gerekmektedir. Bu çerçevede, başvuru sahibi firmada veya hizmet alınan danışmanlık firmalarında istihdam edilen bu kişilerin gümrük müşavirliği izin belgesi/yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği yetki belgesine sahip olması veya en az 2 yılı yönetici konumunda olmak üzere asgari 6 yıl gümrük işlemleri ile ilgili birimlerde çalışmış olması ve gümrük işlemleri konusunda eğitim aldığını belgelemesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Belgesi sahipleri Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Bölge Müdürlüklerinde kurulan Ticaretin Kolaylaştırılması Şubelerince izleme Tebliği kapsamında statü şartlarını taşıyıp taşımadıkları sürekli incelenmekte ve denetlemektedir. Gümrük İşlemlerinin Kolaylaştırılması Yönetmeliğinin 158’inci maddesinin birinci fıkrası gereği, Bakanlıkça başka bir düzenleme yapılıncaya kadar, sertifikanın düzenlendiği tarihten sonraki her on iki aylık dönem sonunda sertifika kapsamında gerçekleştirilen gümrük işlemlerinin usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen kişilerce bu dönemlerin sonuna tekabül eden tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar incelenir ve bu inceleme neticesinde usul ve esasları Bakanlıkça belirlenecek olan yıllık faaliyet raporu düzenlenir. Dolayısıyla YYS belgesi sahiplerinin sürekli incelenmesi zorunluluğu getirilmiştir.

V. SONUÇ
Ticari hayatımızda arz-ı endam etmeye başlayan Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası uygulaması, sürekli incelemeye ve denetime muhtaç olması münasebetiyle, danışmanlık hizmeti verecek olan kişi ve kurumların liyakat sahibi olmaları ziyadesiyle önemlidir. Bununla birlikte bu kişilerin kimler olacağı, iş analizi ve görev tanımları açık ve net bir şekilde ortaya konulmalı; 4458 Sayılı Gümrük Kanunun 10.maddesinde hüküm altına alınan ucu açık nevi şahsına münhasır kişilerin tarifi netleştirilmelidir.
Gümrük Müşavirliği Derneklerinin görüşleri alınmak suretiyle, bu alandaverilecek danışmanlık ücretleri için, iş analizi ve görev tanımları dikkate alınarak makul ve uygulanabilir Asgari Ücret tespitinin en kısa sürede yapılması adil bir ücret dengesinin kurulmasına zemin hazırlayacağı gibi,haksız rekabetin önlenmesi bakımından da önemli olduğu tasavvur edilmektedir.
Ayrıca yukarıda zikrettiğimiz yönetmeliğin 158.maddesinde hüküm altına alındığı üzere; usul ve esasları Gümrük Ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek yıllık faaliyet rehberinin daha fazla zaman kaybetmeden, bir an önce yayımlanmasının elzem olduğu düşünülmektedir.
Bütün bunlarla birlikte, sistemden beklenen maksimum faydanın sağlanabilmesi için gümrük işlemlerinin kolaylaştırılması, kamu yararı ve özel sektör dengelerinin korunup gözetilmesi; rehberlik anlayışıyla sürecin tekemmül ettirilmesiziyadesiyle önemlidir. Zira dış ticaret nehri Onaylanmış Kişi Statüsü mecrasından çıkarak, Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası mecrasına girmeye başlamıştır. “Değişim zordur; ama olması gerekendir…”

Haki Demirtaş 
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları