Nihai Kullanım Mevzuatında YGM Raporu ile Gümrük Yönetmeliğinin 27 Nolu Ekinde Yer Alan Denetleme Formu Arasındaki İlişki

Son Güncellenme Tarihi: 18.04.2017 |

Nihai Kullanım Mevzuatında YGM Raporu ile Gümrük Yönetmeliğinin 27 Nolu Ekinde Yer Alan Denetleme Formu Arasındaki İlişki

Nihai Kullanım Mevzuatında YGM Raporu ile Gümrük Yönetmeliğinin 27 Nolu Ekinde Yer Alan Denetleme Formu Arasındaki İlişki
Nihai Kullanım, İthalat Rejim Kararında önceden tayin edilmiş bazı eşyaların,
Gümrük mevzuatı muvacehesince belirlenmiş şartlara bağlı olarak indirimli ya da sıfır
gümrük vergisi uygulanmasını konu almaktadır. 4458 Sayılı Gümrük Kanununun 16 ncı
maddesi hükmü çerçevesinde bakanlar kurulu tarafından belirlenen eşyaların, öngörülen
amaçlarla kullanılması halinde gümrük vergisi alınmaz veya normalde uygulanan gümrük
vergisi oranından daha düşük vergi oranı uygulanır. Nihai kullanım izni, eşyayı kendileri
nihai kullanıma tabi tutacak ithalatçılara veya eşyayı nihai kullanıma tabi tutacak firmalara
devretmek suretiyle ithal eden ithalatçılara verilir. Bu sistemde kanuni vergi ile indirimli vergi
arasındaki fark teminata bağlanır. İzin hak sahibi tarafından eşyanın öngörülen süre dahilinde
nihai kullanıma tahsis edildiğinin ve öngörülen amaçlar için kullanıldığının tespit edilmesi
halinde teminat iade edilir. İlgili Gümrük Müdürlüğü, aşağıdaki iki belgeyi esas alarak
teminat iadesine yönelik işlemleri sonuçlandırır:
1- Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerinin hazırlayacağı NK1 tespit raporu.
2- Verilen izin belgesi tahtında idarenin periyodik olarak yerinde yapacağı denetim
sonuçlarının derç edildiği yönetmeliğin 27 nolu ekinde yer alan Nihai Kullanım
Denetim Formu.
Teminat çözümü açısından istinat duvarı mesabesinde olan söz konusu belgelere
bakıldığında birbirlerinin ikamesi mahiyetinde olduğu açıktır. Bu bakımdan birinin varlığı
halinde diğerine gerek olmayacağı mütalaa edilmektedir. Zira YGM (Yetkilendirilmiş
Gümrük Müşaviri), bakanlıktan aldığı yetkiye istinaden Nihai Kullanıma Tabi tutulan
eşyanın, izin belgesinde belirtilen amaçlar dahilinde kullanılıp, kullanılmadığı konularını;
idarenin tereddütlerini de giderecek şekilde araştırmakta ve araştırma sonuçlarını rapor haline
getirerek ilgili firmaya ve gümrük idaresine ibraz etmektedir. Diğer yönden idarenin yaptığı
tespit sonuçları Gümrük Yönetmeliğinin 27 nolu ekinde bulunan “Nihai Kullanım Denetim
Formu”’na derç edilmekte; teminat çözümü esnasında bu ekten faydalanılmaktadır.
Aralarındaki fark ise YGM raporu eşya nihai kullanıma tahsis edildikten sonra tanzim
ediliyorken, “Nihai Kullanım Denetim Formu” eşya gümrükten çekildikten sonra bizzat
gümrük idaresinin belirleyeceği zaman dilimlerinde periyodik olarak yapılan denetim
sonuçlarına göre tanzim edilmektedir.
Durum bu minval üzereyken, son zamanlarda meslek mensuplarından alınan geri
bildirimlerde, idarenin bizzat kendisinin terettüp etmesi gereken EK 27 Denetleme Formu
düzenlenmeden tanzim edilen, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Raporlarının (NK1)
tenkitlere konu edildiğine şahit olunmaktadır. Hatta Gümrük Yönetmeliğinin 208.maddesinin
4.fıkrasında iznin hangi hallerde iptal edileceği açıkça hüküm altına alınmış olmasına rağmen;
ek 27 denetleme formundan önce tanzim edilen YGM raporları yokmuş gibi mütalaa edilerek;
bu nokta-i nazariyeden hareketle izin belgelerinin dahi iptal edildiği duyumları alınmaktadır.
Şüphesiz tez ve anti tez bağlamında olaya bakıldığında söz konusu karışıklığın veya
yanlış anlaşılmaların, ilgili yönetmelik maddesinin muğlak ve farklı yorumlamalara müsait
olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Farklı yorumlamalara neden olan ilgili madde
aşağıdadır:
“….. yerinde yapılan denetimlere ilişkin bilgilerin yer aldığı, Ek-27’de yer alan Nihai
Kullanım Denetim Formu esas alınarak, izin belgesi kapsamına giren işlemler itibariyle ilgili
izin hak sahibinin mali kayıtları üzerinden nihai kullanıma konu eşyanın nihai kullanım
amacına uygun kullanımda olup olmadığının tespiti ve teminat iadesine ilişkin diğer iş ve
işlemler yetkilendirilmiş gümrük müşavirince düzenlenecek rapora istinaden yerine
getirilir….”
İlk bakışta YGM Raporlarının EK 27 denetleme formu esas alınarak tanzim edilmesi
gerektiği anlaşılıyor olsa da; cümle yapısına derinlemesine nüfuz edildiğinde cümlenin
öznesinin nam-ı diğer ifadeyle muhatabının Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri değil; teminat
iadesine ilişkin diğer iş ve işlemleri tekemmül ettirecek olan Gümrük İdaresinin bizatihi
kendisinin olduğu görülecektir. Bu bakımdan, ilgili idarenin nihai kullanıma konu eşyanın,
amacına uygun kullanılıp; kullanılmadığı yönünden tespiti ve teminat iadesine ilişkin diğer iş
ve işlemleri hangi yöntem ve hangi belgelere dayanılarak yapması gerektiği hüküm altına
alındığı açıktır. Başka bir ifadeyle, Eşyanın ön görülen nihai kullanıma tahsis edilip
edilmediği yönünden teminatın idarece iade edilip, edilmeyeceği hususlarında Nihai
Kullanım denetleme Formu (Ek-27) ile YGM Raporu mevzuatımıza ikili kontrol imkanı
sağlayan bir düzenleme olduğu düşünülmektedir.
Diğer yönden, yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerinin hazırlayacakları raporların
nasıl olması gerektiği, raporlarda hangi belgelere ve bilgilere yer verileceği, raporların türüne
bağlı olarak hangi noktalara temas edileceği bütün ayrıntılarıyla birlikte Gümrükler Genel
Müdürlüğü’nün 33 sayılı genelgelerine derç edilen “Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri”
rehberinde yer almaktadır. İddia edildiği gibi EK:27 esas alınarak rapor tanzimi şart olsaydı,
rehberin ilgili bölümlerinde denetleyici gümrük idaresi tarafından; denetlemenin yapılıp
yapılmadığına, yapıldıysa ne zaman yapıldığına, denetleme sonucunun ne olduğuna dair
mutlaka atıf yapılır ve YGM raporunda da bu hususlara yer verilmesi gerektiği hükme
bağlanırdı.
Dolayısıyla, Denetleme Formu (EK:27) ile YGM Raporlarının hazırlanması
arasında doğrudan bir ilişkinin bulunmadığı; Ek 27 denetim bilgilerini; YGM Raporu ise
tespit bilgilerini içermesi bakımından; birbirinden bağımsız olarak hazırlanan bu iki belgenin
teminat iadesi işlemlerinde ayrı ayrı baz alınması gerektiği mütalaa edilmektedir.

Haki DEMİRTAŞ
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri
Etiketler
Haki Demirtaş
Yorumlar
İlk Yorumu Siz Yapın
Yorumunuz
Diğer Köşe Yazıları